İsti avqust səhərində Günəş sanki yox olacaq. Cəbəllütariq boğazından Ərəbistan yarımadasına qədər uzanan dar zolaq boyunca Ay Günəş diskini örtəcək və günortanı dərin alatoranlığa çevirəcək. Bu trayektoriyada olanlar üçün əsrin ən mühüm tutulması başlayacaq.
Qaynarinfo xəbər verir ki, bu barədə "The Daily Galaxy" yazıb.
Söhbət 2 avqust 2027-ci ildə baş verəcək tam Günəş tutulmasından gedir. NASA bu hadisəni XXI əsrin ən uzun tutulması kimi təsdiqləyib. Qoddard Kosmik Uçuşlar Mərkəzinin hesablamalarına görə, tam qaranlıq mərhələ maksimum 6 dəqiqə 23 saniyə davam edəcək. Bu əsrdə başqa heç bir tam Günəş tutulması bu göstəriciyə çatmayacaq.
Son dəfə belə uzun tam faza 1991-ci ildə müşahidə olunub. NASA məlumatlarına görə, növbəti oxşar imkan yalnız 2114-cü ildə yaranacaq. Buna görə də 2027-ci il tutulması nadir astronomik uyğunluq və coğrafi əlçatanlığın kəsişməsində yerləşir.
Bu uzun müddətin səbəbi nisbətən sadədir. Ay Yerə ən yaxın nöqtəyə - perigeoya yaxın olacaq və Günəşi tam örtəcək qədər böyük görünəcək. Eyni zamanda tutulmanın maksimum nöqtəsi Günəşin səmada yüksək olduğu bölgəyə təsadüf edəcək ki, bu da kölgənin Yer səthi üzərində hərəkət müddətini uzadır.
Bu region Şimali Afrikadır. Mərkəzi xətt İspaniyanın cənubundan, Mərakeşin şimalından, Əlcəzair, Tunis, Liviya və Misirdən keçərək Səudiyyə Ərəbistanı və Yəmənə qədər uzanır. Şərqə doğru hərəkət etdikcə tutulmanın müddəti artır.
Tarifada (İspaniya) 4 dəqiqə 39 saniyə, Tanjerdə 4 dəqiqə 50 saniyə, Benqazidə 6 dəqiqə 7 saniyə, Luksorda 6 dəqiqə 19 saniyə, Qırmızı dəniz sahillərində isə təxminən 6 dəqiqə 20 saniyə olacaq.
Müddət yeganə üstünlük deyil. Astronomlar üçün hava şəraiti də vacibdir. Avqust ayında Şimali Afrikada güclü istilər olsa da, səmanın demək olar ki, buludsuz olması gözlənilir.
Kanadalı meteoroloq Cey Anderson (Eclipsophile üçün analizlər hazırlayır) bildirib ki, Liviya və Qərbi Misirdə "buludluluq ehtimalı demək olar ki, yoxdur”. Luksorda avqust ayı üzrə orta buludluluq 0,7 faizdir.
Əsas problem buludlar deyil, toz ola bilər. Lakin quru səhra havası Günəşin itməsi ilə sürətlə soyuyacaq. Temperaturun kəskin şəkildə enəcəyi gözlənilir.
Cəbəllütariq boğazı bölgəsində isə vəziyyət daha dəyişkəndir — burada buludluluq təxminən 30 faizdir.
Tam faza zolağında təxminən 88,9 milyon insan yaşayır. Bu, 2024-cü ildə Şimali Amerikada müşahidə olunan tutulma ilə müqayisədə üç dəfə çoxdur.
Luksorda tam faza 13:02-də, Ciddədə 13:22-də, Tarifada isə 10:45-də başlayacaq. Qismən tutulma üç qitəni əhatə edəcək
Tam zolaqdan kənarda Avropa, Afrika və Yaxın Şərqin böyük hissəsində qismən tutulma görünəcək. Lissabonda Günəşin 93 faizi, Madriddə 86 faizi, Parisdə 52 faizi, Londonda 42 faizi, Berlində isə 34 faizi örtüləcək.
Qahirədə bu göstərici 95 faiz olacaq. Əlcəzair və Tripoli isə 99,9 faizlik örtülmə görsə də, tam qaranlığa düşməyəcək.
Tam fazadan əvvəl "Beyli muncuqları” effekti görünəcək — Ayın səthindəki relyef boşluqlarından keçən Günəş şüaları parlaq nöqtələr yaradır. Ardınca "almaz halqa” effekti müşahidə olunur.
Tam tutulma zamanı Günəş tacı incə parıltı kimi görünəcək, səma qaralacaq və ulduzlar görünəcək. Səhra mühitində temperaturun sürətlə düşməsi müşahidə olunacaq.
Tam faza istisna olmaqla, Günəşə çılpaq gözlə baxmaq təhlükəlidir. Xüsusi qoruyucu eynəklər istifadə olunmalıdır. Hətta qısa müddətli birbaşa baxış belə göz tor qişasına zərər verə bilər.
NASA bildirir ki, 2 avqust 2027 tutulmasının interaktiv xəritələri relyef fərqlərini tam nəzərə almır və dəqiqlik sonradan yenilənə bilər.
Növbəti tam Günəş tutulması 22 iyul 2028-ci ildə baş verəcək. O, daha qısa olacaq və əsasən Okeaniya bölgələrində görünəcək.
Bu hadisə isə 2027-ci il tutulmasını həm müddətinə, həm də müşahidə şəraitinə görə unikal edir.
Aydın
Şərhlər