Müharibə dövrlərində ölkələr dağıdıcı gücü maksimuma çatdıracaq vasitələr xəyal ediblər. Bu xəyallar arasında o qədər uç layihələr olub ki, onların bir çoxu real dünyada tətbiq üçün həddən artıq təhlükəli, bahalı və ya nəzarətsiz hesab edilib. Maraqlısı isə odur ki, bu ideyaların əksəriyyəti yalnız kağız üzərində qalmayıb, sınaqdan keçirilib və ya prototip mərhələsinədək irəliləyib. Lakin ortaya çıxan risklər, xərclər və nəzarət problemləri bu layihələrin taleyini müəyyənləşdirib.

Qaynarinfo xəbər verir ki, u unudulmuş layihələr bir araya gətirildikdə, müharibə qorxusunun innovasiyanı necə sürətləndirdiyi aydın görünür. Texniki baxımdan mümkün olan hər şeyin strateji cəhətdən doğru olmadığı və bəzi ixtiraların nə qədər güclü olmasından asılı olmayaraq real dünyada istifadəsinin heç vaxt əsaslandırıla bilməyəcəyi bu nümunələrdə açıq şəkildə özünü göstərir.

"Project Pluto”: uçan reaktor

"Project Pluto” ABŞ tərəfindən hazırlanmış, qorunmasız nüvə reaktoru ilə işləyən raket layihəsi idi. Bu raketin ağac zirvələri səviyyəsində Mach 3 sürəti ilə uçması planlaşdırılırdı. Altından keçdiyi hər kəsi kar edəcək güclü səs çıxaracaq və həftələrlə düşmən şəhərlərinin üzərinə radioaktiv tullantılar səpəcəkdi. Kağız üzərində çəkindirici görünən bu ideya praktikada nəzarətolunmaz ekoloji fəlakət riski səbəbindən ləğv edildi.

"Project Habakkuk”: buzdan təyyarədaşıyan gəmi

İngiltərə mərkəzli "Project Habakkuk” odun sellülozası ilə buz qarışığından ibarət "Pykrete” materialından iki min fut uzunluğunda təyyarədaşıyan gəmi inşa etməyi hədəfləyirdi. Dizayna görə bu gəmi mərmilərə davamlı idi, batması mümkün deyildi və dəniz suyu ilə özünü bərpa edə bilirdi. Nəzəri baxımdan təsirli görünən layihə logistika çətinlikləri və həddindən artıq xərc səbəbindən ləğv edildi.

"Project Pigeon”: göyərçinli yönləndirmə sistemi

Rəqəmsal yönləndirmə sistemləri ortaya çıxmazdan əvvəl davranış elmləri üzrə mütəxəssis B. F. Skinner qeyri-adi bir həll təklif etmişdi. "Project Pigeon” çərçivəsində göyərçinlər raketin burun hissəsinə yerləşdirilir və ekrandakı hədəfə dimdikləri ilə toxunaraq bombanı istiqamətləndirirdilər. Sınaqlarda sistem qüsursuz işləyib. Buna baxmayaraq, ideya hərbi dairələr üçün həddən artıq qeyri-adi və etibarsız sayılıb.

Yarasa bombası

Bu layihədə ABŞ Dəniz Piyadaları minlərlə qış yuxusundakı yarasaya kiçik napalm kapsulları bağlamışdı. Məqsəd yarasaların düşmən şəhərlərində binalara girərək yanğınlar törətməsi idi. Lakin plan tərsinə işlədi. Yarasalar gözləniləndən tez oyandı və sınaqlar zamanı ABŞ ordusunun öz test bazasını yandırdı. Bu mərhələdə layihə dayandırıldı.

"The Great Panjandrum”: nəzarətdən çıxan təkər

"The Great Panjandrum” beton divarları dağıtmaq üçün nəzərdə tutulmuş, raketlə hərəkətə gətirilən nəhəng partlayıcı təkər idi. Desant günü istifadə olunmaq üçün hazırlanmış bu silahın sınaqları zamanı raketlər sıradan çıxdı. Nəticədə təkər nəzarətdən çıxaraq sınağı izləyən generalların üzərinə doğru yuvarlandı.

"Tsar Tank”: nəhəng üçtəkərli canavar

I Dünya müharibəsi dövründə Rusiyada hazırlanmış "Tsar Tank” ön hissəsində iyirmi yeddi fut hündürlüyündə iki nəhəng təkəri olan, üçtəkərli quruluşa malik idi. Həddən artıq çəkisi səbəbindən arxa təkər palçığa batdı və maşın bir daha hərəkət edə bilmədi. "Tsar Tank” müharibə tarixinin ən iddialı, eyni zamanda ən uğursuz zirehli layihələrindən biri kimi yadda qaldı.

Bu nümunələr müharibə zamanlarında yaranan qorxunun insanları nə qədər ifrat həddə sürükləyə bildiyini göstərir. Elm çox şeyi mümkün edə bilər, lakin tarixin bu səhifələrində yer alan layihələr nəzarətsiz gücün hər zaman rasional həll olmadığını xatırladır.

Aydın