Sakit okeandakı Qalapaqos adalarında onilliklər ərzində yerli ekosistemlərə ciddi zərər vuran vəhşiləşmiş keçi populyasiyasının məhv edilməsinə yönəlmiş genişmiqyaslı ekoloji kampaniya başa çatıb. Ümumilikdə arxipelaqın üç bölgəsində 140 mindən çox heyvan məhv edilib. Əməliyyatın miqyası və nəticələri barədə Qalapaqos Təbiəti Mühafizə Xidməti məlumat yayıb.

Qayanrinfo xəbər verir ki, keçilər adalara dənizçilər, quldurlar və balina ovçuları tərəfindən gətirilib. Heyvanlar gələcək səfərlər üçün ət ehtiyatı kimi adalarda saxlanılıb. Əhəmiyyətli təbii yırtıcıların olmaması səbəbindən onların sayı sürətlə artıb və sürülər yerli bitki örtüyünü məhv etməyə başlayıb.

Məlumata görə, keçilər yarpaqları, cavan zoğları, ağac qabıqlarını və hətta nəhəng tısbağalarla digər yerli fauna nümayəndələri üçün qida mənbəyi olan kaktusları yeyiblər. Bundan əlavə, heyvanlar cavan ağac və kolların bərpasına mane olub, kölgəli əraziləri məhv edib və torpağı eroziya təhlükəsinə açıq vəziyyətə gətirib.

1997-ci ildə Qalapaqos Təbiəti Mühafizə Xidməti, Qalapaqos Milli Parkı və Çarlz Darvin Fondu "İsabela layihəsi”ni başladıb. Layihənin məqsədi bir sıra ərazilərdən vəhşiləşmiş keçilərin tamamilə çıxarılması olub. Bunun üçün ovçu qruplarından, xüsusi təlim keçmiş itlərdən, rəqəmsal xəritələrdən və helikopterlərdən istifadə edilib.

Havadan aparılan əməliyyatlar böyük sürüləri qısa müddətdə aşkar etməyə imkan verib. Kampaniyanın ilk yeddi ayı ərzində yalnız İsabela adasının şimalında 55 mindən çox keçi məhv edilib.

Lakin populyasiyanın 99% azalmasından sonra belə problem tam aradan qalxmayıb. Kiçik heyvan qrupları diqqətdən kənarda qalaraq çoxalıb və saylarının yenidən artması təhlükəsi yaradıb. Məhz bu mərhələdə "Yəhuda keçiləri” və ya "xain keçilər” adlandırılan heyvanlar mühüm rol oynayıb.

Bəzi keçilər tutulub, sterilizasiya edilib, radioötürücülü boyunluqlarla təchiz olunaraq yenidən təbiətə buraxılıb. Keçilər sosial heyvanlar olduğu üçün onlar öz növlərinin digər nümayəndələrini axtarıb və bununla da fərqinə varmadan ovçuları həmin qruplara yönləndiriblər. İsabelanın şimalında bu məqsədlə təxminən 770 "Yəhuda keçisi”ndən istifadə olunub.

İnvaziv heyvanların məhv edilməsindən sonra yerli təbiət tədricən bərpa olunmağa başlayıb. Santyaqo adasında və İsabelanın şimalında ağaclar və kollar yenidən cavan zoğlar verməyə başlayıb, yeni bitkilər yetişib, həmçinin Opuntia kaktusları və digər endemik növlər yayılmağa başlayıb.

Bitki örtüyünün bərpası Qalapaqos qamışquşuna da müsbət təsir göstərib. Sıx bitki örtüyü olan rütubətli ərazilərdən asılı olan bu quş növünün Santyaqonun bərpa edilmiş ərazilərində sayı artıb. Yaşayış mühitinin yaxşılaşması müxtəlif qruplar arasında əlaqələrin yaranmasına da kömək edib.

Bununla belə, qeyd olunur ki, ekosistemlər keçilərin məhv edilməsindən dərhal sonra ilkin vəziyyətinə qayıtmayıb. Azad edilmiş ərazilərdə bəzi invaziv bitkilər yayılmağa başlayıb və bərpa olunan bitki örtüyünün tərkibi keçilər peyda olmamışdan əvvəlki vəziyyətlə həmişə eyni olmayıb.

Aydın