XƏBƏR LENTİ

Şərhlər

Xəbər lenti

Astronomiyada sıçrayış: Günəş sisteminin 9-cu planetinin ilk izləri aşkar edildi
Dünya20:42 08.10.2026

Astronomiyada sıçrayış: Günəş sisteminin 9-cu planetinin ilk izləri aşkar edildi

Alimlər Doqquzuncu planetin axtarışında, görünür, mühüm irəliləyiş əldə ediblər. Onlar parlaqlığı və yavaş hərəkəti Yerdən və Günəşdən belə uzaqlıqda yerləşən kosmik cisim üçün gözlənilən göstəricilərə tam uyğun gələn zəif bir obyekt aşkar ediblər.

Qaynarinfo "Wion"a istinadən xəbər verir ki, onilliklər əvvəl toplanmış infraqırmızı müşahidələri nəzərdən keçirən tədqiqatçılar bir görüntüdə müəyyən mövqedə olan, 23 il sonra çəkilmiş ikinci görüntüdə isə başqa yerə dəyişən obyekt aşkarlayıblar.

Tayvanda yerləşən Milli Tsinxua Universitetinin alimlərinin araşdırması "Publications of the Astronomical Society of Australia" jurnalında dərc olunub. Müəlliflər milyonlarla infraqırmızı mənbəni təhlil etdikdən sonra bu obyektin Doqquzuncu planet üçün ən uyğun yeganə namizəd olduğunu bildiriblər.

Lakin alimlər vurğulayırlar ki, bu, hələ Doqquzuncu planetin mövcudluğunun təsdiqi deyil. Söhbət yalnız bu sirli cismin axtarışlarında diqqət yetirilməli olan yeni namizəddən gedir. Onun ümumiyyətlə mövcud olub-olmadığı da hələ məlum deyil.

Nə üçün Doqquzuncu planetin mövcud olduğunu düşünürük?

Doqquzuncu planet hələ də hipotetik obyekt olaraq qalır. Buna baxmayaraq, astronomlar onun mövcud olduğuna dair ciddi əsasların olduğunu düşünürlər, baxmayaraq ki, bu planet indiyədək heç vaxt birbaşa müşahidə edilməyib.

Onun mövcudluğuna işarə edən müəyyən əlamətlər var. Günəş sisteminin həmin bölgəsindəki bir neçə obyekt, görünür, naməlum cismin ətrafında "qruplaşıb". Bu, onların qeyri-adi meyilli orbitlərində özünü göstərir. Belə vəziyyət həmin cisimlərin daha böyük bir obyektin cazibə qüvvəsinin təsiri altında ola biləcəyini düşünməyə əsas verir.

Ehtimal olunur ki, bu planet Neptunun arxasında, Günəşdən yüzlərlə astronomik vahid məsafədə yerləşir. Bu, Günəş işığının çox zəif çatdığı soyuq və qaranlıq bölgədir.

Məhz buna görə Doqquzuncu planetin axtarışı son dərəcə çətindir. Planetdən əks olunan işıq Yerə demək olar ki, çatmır. Lakin planetlər istilik şüalandırır. Buna görə astronomlar infraqırmızı şüalanmanı qeydə ala bilən kosmik aparatların məlumatlarından istifadə etməyə başlayıblar.

1983 və 2006-cı illərin müşahidələri təhlil edilib

Terri Lonq Fan və onun komandası iki belə missiyanın məlumatlarını araşdırıb. Bunlardan biri 1983-cü ildə fəaliyyət göstərmiş İnfraqırmızı Astronomiya Peyki – IRAS, digəri isə 2006 və 2007-ci illərdə infraqırmızı müşahidələr aparan Yaponiyanın "AKARI" kosmik aparatı olub.

Müşahidələr arasındakı uzun zaman intervalı alimlərə uzaq planetin öz mövqeyindən necə yerdəyişmə edə biləcəyini müəyyənləşdirməyə imkan verib. Tədqiqatçılar hər iki müşahidədə görünən və yavaş hərəkətə uyğun gələn obyektləri axtarıblar.

Alimlər Günəşdən 500-700 astronomik vahid məsafədə yerləşən və kütləsi Yerin kütləsindən təxminən 7-17 dəfə böyük olan planet axtarıblar. Namizədlər parlaqlıq, mövqe və infraqırmızı xüsusiyyətlərinə görə yoxlanılıb.

Əvvəlcə 22 mümkün uyğunluq müəyyən edilib. Daha sonra onların sayı 13-ə endirilib və nəticədə yalnız bir namizəd qalıb. Bu obyekt IRAS və "AKARI" müşahidələri arasındakı dövrdə 47,46 bucaq dəqiqəsi qədər hərəkət edib.

Nə üçün obyekt hələ Doqquzuncu planet elan edilməyib?

Alimlər Doqquzuncu planet roluna namizəd aşkar etmiş ola bilsələr də, bunu təsdiqləməyə tələsmirlər. Obyekt hələ də Günəş sisteminin xarici hissəsindəki cisimlərin qeyri-adi trayektoriyalarını izah edə biləcək obyektin parametrlərinə uyğun gəlməlidir. Bunun üçün onun düzgün orbit üzrə hərəkət etdiyini sübut etmək lazımdır.

Fan gələcək araşdırmalarda Çilidəki 4 metrlik "Blanco" teleskopunda qaranlıq enerji kamerasından istifadə etməyi təklif edir. Bununla obyektin onu Doqquzuncu planet kimi tanımağa imkan verəcək orbit üzrə hərəkət edib-etmədiyini yoxlamaq mümkün olacaq.

Aydın