Milyonlarla insanın rifahının asılı olduğu əsas enerji dəhlizi Hörmüz boğazı hazırda demək olar ki, bağlanıb və böhrandan çıxış üçün təhlükəsiz yol görünmür. Beynəlxalq səhnədə əsas oyunçular arasındakı fikir ayrılıqları enerji daşıyıcılarının nəqliyyatında vəziyyəti çıxılmaz vəziyyətə salıb.

Qaynarinfo xəbər verir ki, bu barədə "Bloomberg” yazır.

Böyük Britaniyanın müdafiə naziri El Karns qeyd edir ki, regiona hərbi dəstək müzakirələri hələ çox erkən mərhələdədir. O vurğulayır ki, adi gəmilərin müşayiəti müasir təhdidlərə qarşı yetərli deyil, çünki vəziyyət hava və dəniz zərbə imkanlarının mürəkkəb birləşməsini tələb edir.

Böyük Britaniyanın müdafiə rəhbəri Con Hilinin məlumatına görə, İran ehtimal ki, artıq boğazın sularını mina ilə əhatələyib. Bu isə hər hansı kommersiya gəmilərinin hərəkətini ölümcül risklə üz-üzə qoyur.

ABŞ prezidenti Donald Tramp jurnalistlərlə danışarkən bu marşrutun həssaslığına diqqəti çəkib. Onun sözlərinə görə, İranın vəziyyəti kritikdir və boğazı bloklamaq çox asandır.

"İki nəfər suya bir neçə bomba atsa kifayətdir ki, hərəkət dayanacaq”, deyə cümə günü Tramp bildirib.

Amerikan mövqeyinə qarşı, Fransa prezidenti Emanuəl Makron vəziyyətə öz baxışını bölüşüb. O dəfələrlə bildirib ki, Paris bu mərhələdə marşrutun açılması əməliyyatlarında iştirak etməyəcək və gələcək səylərin İran tərəfi ilə birbaşa danışıqlar tələb edəcəyini vurğulayır.

Böyük Britaniyanın ticarət naziri Kris Brayant "Sky News”ə verdiyi açıqlamada müttəfiqlərin ümumi narahatlığını yekunlaşdırıb. O, Fars körfəzi ölkələrinin ABŞ-ın hərəkətlərini düşünülməmiş hesab etdiyini bölüşüb.

"Sadəcə elə gəlir ki, heç bir plan yoxdu, varsa da, hər gün dəyişir”, deyə o qeyd edib.

Eskalasiya və nəticələr

Bundan əvvəl qeyd edilmişdi ki, Səudiyyə Ərəbistanı İran tərəfindən bloklanmış boğazı əvəz etmək üçün neftin Qırmızı dənizdə yerləşən Yanbu limanından daşınmasını təklif edib. Lakin bu alternativin əsas məhdudiyyətləri var: Yanbuya qədər boru kəmərinin keçid qabiliyyəti yetərsizdir və Hörmüz boğazından keçən eyni həcmdə nefti daşımır. Bundan əlavə, Asiyaya çatmaq üçün Qırmızı dəniz yolu daha uzun və baha başa gəlir, bu da çatdırılma xərclərini və vaxtını artırır.

Bundan əlavə, müharibə Trampın mövqeyini zəiflədir və onun beynəlxalq təsirini azaldır. Uzunmüddətli konflikt nəticəsində İran təşəbbüsü qoruyur və qlobal enerji bazarına təsir edir, qiymətlərin artmasına və ABŞ üçün iqtisadi risklərin yaranmasına səbəb olur. Bu həmçinin Trampın müttəfiqlər arasında dəstəyini sarsıdır və onun siyasi məqsədlərə çatmaq imkanlarını məhdudlaşdıra bilər. Analitiklər bildirirlər ki, prezident uğursuzluqları yaxşı qəbul etmir və uzanan müharibə radikal qərarlara və daxili siyasi nəticələrə yol aça bilər.

Aydın