Nepal və Çin sərhədindəki ərazilərdə baş verən genişmiqyaslı daşqınlardan sonra itkin düşən təxminən 1300 nəfərdən 100-dən çoxu Himalay dağlarının ən müqəddəs məkanlarından biri olan Kaylasa dağına gedirmiş.

Qaynarinfo "The Independent"ə istinadən xəbər verir ki, təbii fəlakət nəticəsində ən azı 469 nəfər həlak olub, 1300 nəfər uitkin düşüb, minlərlə sakin evlərini tərk etməyə məcbur qalıb.

Nəşr Kaylasa dağının əsrlərdir zəvvarları niyə cəlb etdiyini və onun müxtəlif dinlərin nümayəndələri üçün hansı əhəmiyyət daşıdığını araşdırıb.

Dörd din üçün müqəddəs dağ

Kaylasa Çinin Nepal və Hindistanla sərhədlərinin yaxınlığında, Tibetin cənub-qərbində yerləşən dağ zirvəsidir. Onun hündürlüyü dəniz səviyyəsindən 6400 metrdən çoxdur. Yaxınlıqda Manasarovar gölü yerləşir. Hər iki məkan əsrlərdir sanskrit dini və ədəbi ənənələrində xatırlanır.

Kaylasa hinduizm, buddizm, caynizm və Tibet Bon ənənəsində müqəddəs sayılır. Bu dinlərin hər biri dağı öz inancları və əfsanələri ilə əlaqələndirir.

Beynəlxalq Dağlıq Ərazilərin İnteqrasiyalı İnkişaf Mərkəzinin məlumatına görə, hindular Kaylasanı dağıntı tanrısı Şivanın, eləcə də nikah, məhsuldarlıq və analıqla əlaqələndirilən ilahə Parvatinin məskəni hesab edirlər.

Tibet Bon ənənəsinin ardıcılları isə dağı mənəvi güc məkanı sayır və bu bölgəni ənənənin banisi Tonpa Şenrabla əlaqələndirirlər.

Kolorado Boulder Universitetinin Tibet üzrə araşdırmalar aparmış coğrafiyaşünası Emili Ye 2017-ci ildə yazıb ki, Kaylasa mifik Meru dağı ilə əlaqələndirilir. Hindu və buddist kosmologiyasında Meru dünyanın mərkəzi hesab olunur.

Müqəddəs sayılan yalnız dağ deyil, onun ətrafındakı ərazilər də dini əhəmiyyət daşıyır. 2017-ci ildə nəşr olunan “Shared Sacred Landscapes” kitabında bu ərazi ilə bağlı çoxsaylı yerli əfsanə və rəvayətlər toplanıb.

Onlardan biri siqhizmin banisi Quru Nanakla bağlıdır. Əfsanəyə görə, o, Kaylasaya ziyarət etmək arzusunda olan kəndlilərlə qarşılaşıb və onlara izah edib ki, həqiqi ziyarət ilk növbədə insanın daxilində baş verən mənəvi səyahətdir.

Kaylasaya zirvəni fəth etməyə yox, piyada gedirlər

Zəvvarlar ənənəvi olaraq Kaylasa zirvəsinə qalxmır, onun ətrafında piyada dövrə vururlar. Müqəddəs dağın ətrafındakı tam marşrut təxminən 53 kilometrdir.

İnanca görə, bu səyahət insanı günahlardan təmizləyir. Ziyarət adətən təxminən üç gün davam edir.

Hindular və buddistlər dağı saat əqrəbi istiqamətində, Bon ənənəsinin ardıcılları isə əks istiqamətdə dövrə vururlar.

Kaylasaya Hindistanın Uttarakhand ştatından Lipulex aşırımı vasitəsilə də getmək mümkündür. Hindistan hökuməti hər il Kaylasa və Manasarovar gölünə rəsmi ziyarət təşkil edir. Bu səfərlər adətən iyun-avqust və ya sentyabr aylarında keçirilir, marşrutlar isə Uttarakhand və Sikkim ştatlarından keçir.

Özəl şirkətlər də Nepal üzərindən ziyarət səfərləri təşkil edir.

Manasarovar gölünün yaxınlığında bəzi hindu zəvvarlar suya daxil olur və bunu mənəvi təmizlənmə ritualı hesab edirlər.

Emili Yenin sözlərinə görə, Tibet zəvvarları yol boyunca monastırlarda və digər müqəddəs məkanlarda dayanırlar. Onlar dua muncuqlarına toxuna, həmçinin müqəddəs izlərin olduğuna inanılan obyektlərə alınlarını dayaya bilərlər. Bəzi rituallar zəvvarın mənəvi savablarını, günahlarını və ya taleyini öyrənməyə xidmət edir.

Aydın