Son illərdə gigiyena sahəsində diqqətçəkən bir dəyişiklik baş verib: getdikcə daha çox insan şüurlu şəkildə duş qəbul etmə tezliyini azaldır. "Duşdan imtina" adlandırılan bu tendensiyanın tərəfdarları hesab edirlər ki, gündəlik yuyunmaq yalnız lazımsız deyil, hətta dərinin balansını poza bilər.

Qaynarinfo xəbər verir ki, bu barədə "Egeszsegkalauz" nəşri yazır.

Vərdiş, yoxsa zərurət?

Gigiyena standartlarının formalaşmasına kosmetika sənayesi və reklamlar ciddi təsir göstərib. Onlar təmizliyin gündəlik və intensiv bədən təmizliyi demək olduğu fikrini aşılayıb.

Bunun əksinə olaraq, tibbi ədəbiyyat daha incə mənzərə təqdim edir. Məsələn, doktor Ceyms Hemblin həddindən artıq təmizlənmənin dərinin sağlamlığı üçün mütləq faydalı olmadığını vurğulayıb.

Dəri bir ekosistem kimi

Dəri steril səth deyil, mürəkkəb mikrobioloji sistemdir. Dərinin mikrobiomu qoruyucu rol oynayır: zərərli mikroorqanizmlərin artmasının qarşısını alır və immun müdafiəni dəstəkləyir.

Çox tez-tez, xüsusilə isti su və güclü yuyucu vasitələrlə duş qəbul etdikdə bu balans asanlıqla pozulur. Bu zaman dəridən yalnız çirk deyil, həm də qoruyucu lipid təbəqə və faydalı mikroorqanizmlər yuyulub gedir.

Duş tezliyini azaltdıqda nə baş verir?

Bir çox insan düşünür ki, daha az duş qəbul etmək xoşagəlməz qoxuya və baxımsız görünüşə səbəb olacaq. Lakin reallıq daha mürəkkəbdir. İlk aylarda keçid dövrü müşahidə oluna bilər: dəri daha çox yağ ifraz edə bilər, bu isə yağlılıq hissi və ya qoxu yarada bilər. Bu isə müvəqqəti adaptasiya mərhələsidir.

Zamanla dəri yeni rejimə uyğunlaşır və yağ ifrazı tarazlaşır. Dermatoloqların fikrincə, orqanizm özünü tənzimləmə qabiliyyətinə malikdir.

Həddindən artıq yuyunmanın riskləri

Uzun, tez-tez və isti duş yalnız dərinin səthinə deyil, daha dərin qatlarına da təsir edir. Dermatoloji mənbələrə görə, çox tez-tez yuyunmaq:

* dərinin quruluğunu artıra bilər;

* dəri baryer funksiyasını poza bilər;

* qıcıqlanma və ekzema riskini artıra bilər.

Amerika Dermatologiya Akademiyası xüsusilə həssas dəriyə malik insanlar üçün daha qısa və ilıq duşları, həmçinin güclü ətirli gigiyena vasitələrindən uzaq durmağı tövsiyə edir.

Bədənin yalnız müəyyən hissələrini yumaq kifayətdirmi?

Getdikcə daha çox mütəxəssis bildirir ki, hər dəfə bütün bədəni sabunla yumaq vacib deyil. "Hədəfli gigiyena" yanaşmasına görə, əsasən bakteriyaların toplandığı və qoxunun yarandığı nahiyələri – qoltuqaltı, qasıq, ayaqlar və intim zonaları mütəmadi təmizləmək kifayətdir.

Bu yanaşma yeni deyil: tarixən bütün bədənin hər gün yuyulması istisna hal olub.

Ekoloji amillər

Duş qəbulunun azaldılması yalnız insan üçün deyil, ətraf mühit üçün də faydalı ola bilər. Bir duş zamanı onlarla litr su sərf olunur, əlavə olaraq enerji xərcləri də nəzərə alınmalıdır.

Daha az duş qəbul etmək lazımdırmı?

Bu sualın birmənalı cavabı yoxdur. Gigiyena ehtiyacları həyat tərzindən, dəri tipindən və sağlamlıq vəziyyətindən asılıdır.

İdmanla məşğul olan, fiziki iş görən və ya çox tərləyən insanlar üçün tez-tez duş qəbul etmək məntiqlidir. Lakin ofis şəraitində işləyənlər üçün gündə bir neçə dəfə duş almaq vacib deyil.

Tibbi yanaşma balansın qorunmasını, yəni ifratdan uzaq durmağı tövsiyə edir.

Nələrə diqqət yetirmək lazımdır?

Daha az duş qəbul etməyi sınamaq istəyənlər tezliyi tədricən azaltmalı və dərinin reaksiyasını izləməlidir. İlıq su, yumşaq təmizləyici vasitələr və qısa duş müddəti dərinin sağlam qalmasına kömək edir.

Aydın