Xəbər lenti

Toskananın altında nəhəng maqma yataqları tapıldı: Onlar təhlükə yaradırmı?
Dünya 16:45 17.04.2026

Toskananın altında nəhəng maqma yataqları tapıldı: Onlar təhlükə yaradırmı?

İsveçrə və İtaliyadan olan alimlər Toskananın altında təxminən 6000 km³ həcmində nəhəng maqma anbarı aşkar ediblər. 

Qaynarinfo xəbər verir ki, bu barədə "Phys.org” məlumat yayıb.

Tədqiqat Cenevrə Universiteti (UNIGE), Yer Elmləri və Resursları İnstitutu (CNR-IGG) və Milli Geofizika və Vulkanologiya İnstitutu (INGV) alimlərinin birgə işi nəticəsində aparılıb.

Alimlərin sözlərinə görə, bu kəşf yalnız elmi baxımdan deyil, həm də praktiki tətbiqlər üçün əhəmiyyət daşıyır. Belə ki, bu cür dərin maqmatik sistemlər geotermal enerji ehtiyatlarının, həmçinin litium və nadir torpaq elementləri kimi strateji resursların axtarışında yeni imkanlar yarada bilər.

Tədqiqatçılar qeyd edirlər ki, bu maqmatik kütlə nəzəri olaraq uzun geoloji zaman miqyasında supervulkan formalaşmasına şərait yarada bilər. Lakin hazırkı mərhələdə o, heç bir birbaşa təhlükə yaratmır.

UNIGE-nin Yer elmləri fakültəsinin dosenti və tədqiqatın rəhbəri Matteo Lupi bildirib ki, Toskana bölgəsinin şimaldan cənuba uzanan hissəsinin geotermal baxımdan aktiv olduğu əvvəldən məlum idi, lakin bu qədər böyük həcmdə maqmanın mövcudluğu gözlənilmirdi. Onun sözlərinə görə, bu həcm Yellowstone kimi supervulkan sistemləri ilə müqayisə oluna bilər.

Maqmanın aşkarlanması "ətraf səs tomoqrafiyası” adlı üsulla həyata keçirilib. Bu metod seysmologiyada geniş istifadə olunur və yeraltı strukturların görüntülənməsinə imkan verir.

"Bu üsul okean dalğaları, külək və insan fəaliyyəti kimi təbii titrəyişlərdən istifadə edərək yer qabığını "işıqlandırmağa" imkan verir", deyə "Phys.org” qeyd edir.

Tədqiqat zamanı yer səthinə yerləşdirilən təxminən 60 yüksək dəqiqlikli seysmik cihazdan istifadə olunub. Seysmik dalğaların bəzi bölgələrdə qeyri-adi dərəcədə yavaş yayılması isə həmin ərazilərdə ərimiş materialın, yəni maqmanın mövcudluğuna işarə edir.

Alimlər bildirirlər ki, bu nəticələr həm fundamental elmi araşdırmalar, həm də geotermal ehtiyatların və litium kimi kritik materialların axtarışı üçün mühüm əhəmiyyət daşıyır. Onların fikrincə, bu texnologiya yeraltı strukturların daha sürətli və ucuz şəkildə öyrənilməsinə imkan verərək enerji keçidinə də töhfə verə bilər.

Aydın

--> -->