Qlobal əmtəə ticarətinin dəyəri 2026-cı ilin ilk yarısında ötən ilin eyni dövrü ilə müqayisədə 12,5 faiz artaraq təxminən 13,7 trilyon dollara çatıb.
Qaynarinfo xəbər verir ki, bu barədə BMT-nin Ticarət və İnkişaf Konfransının (UNCTAD) dərc etdiyi “Qlobal Ticarət Yenilənməsi” hesabatında məlumat verilib.
Hesabata əsasən, xidmət ticarətində artım da ilin ilk yarısında ötən ilin müvafiq dövrü ilə müqayisədə 10,5 faiz təşkil edib.
Ümumilikdə qlobal ticarətin dəyərində təxminən 2 trilyon dollarlıq artım qeydə alınıb.
Qlobal ticarətin bu ilin sonunda rekord səviyyəyə çatacağı gözlənilir. Hörmüz boğazı vasitəsilə daşımaların pozulması və regional enerji təchizatı ilə bağlı narahatlıqlar enerji qiymətlərinin artmasına səbəb olub. Bu isə beynəlxalq təchizat zəncirlərində nəqliyyat, logistika və istehsal xərclərini yüksəldib.
Qlobal ticarət qiymətlərində son 12 aylıq orta artım 3,4 faiz hesablanıb.
Bununla belə, qlobal ticarətin artımı ölkələr və sektorlar üzrə əhəmiyyətli fərqlər göstərib. Şərqi Asiya iqtisadiyyatları ilin ilk rübündə qlobal orta göstəricidən daha yüksək nəticə nümayiş etdirib.
Şərqi Asiya da nəzərə alındıqda, inkişaf etməkdə olan ölkələrin ticarətində güclü artım qeydə alınıb. Lakin Şərqi Asiya nəzərə alınmadıqda, Yaxın Şərq və Cənubi Asiyada idxal və ixracın azalması səbəbindən inkişaf etməkdə olan iqtisadiyyatların əmtəə ticarəti daralıb.
Süni intellekt və elektrikli avtomobillərlə əlaqəli məhsullar ilin ilk rübündə qlobal ticarətdə ən güclü artımın qeydə alındığı məhsul qrupları sırasında yer alıb.
Kritik mineralların ticarəti əvvəlki rüblə müqayisədə 38 faiz, yarımkeçiricilərin ticarəti isə 25 faiz artıb. Eyni dövrdə batareya ticarətində 15 faiz, informasiya və kommunikasiya texnologiyaları məhsullarında 14 faiz, elektrikli avtomobillərin ticarətində isə 11 faiz artım qeydə alınıb.
Bərpa olunan enerji məhsullarında isə fərqli vəziyyət müşahidə olunub. Günəş enerjisi ilə əlaqəli məhsulların ticarəti 7 faiz, külək enerjisi məhsullarının ticarəti isə 8 faiz azalıb. Fosil yanacaq ticarəti isə qiymət artımlarının təsiri ilə böyüməkdə davam edib.
Geoiqtisadi proseslər ikitərəfli ticarət əlaqələrini və qlobal təchizat zəncirlərini yenidən formalaşdırıb.
Siyasi baxımdan oxşar ölkələr arasında ticarətin güclənməsi tendensiyası ilin ilk rübündə dayanıb.
Günay
Şərhlər