Xəbər lenti

Rəqəmsal qalxan və müasir zireh: F-35-i radarlardan nə gizlədir?
Dünya 11:58 25.03.2026

Rəqəmsal qalxan və müasir zireh: F-35-i radarlardan nə gizlədir?

ABŞ istehsalı olan F-35 qırıcı təyyarəsi beşinci nəsil aviasiya texnikasına aiddir. Onun radiolokasiya görünürlüyü təxminən 0,0015 kvadrat metr təşkil edir.

Qaynarinfo xəbər verir ki, "Wion" resursunun məlumatına görə, təxminən 100 milyon dollar dəyərində olan bu təyyarə düşmən radarlarının ekranında adi qolf topundan böyük görünmür.

Materialda qeyd olunur ki, əvvəlki "gizli” təyyarələrdən fərqli olaraq, F-35-də radiodalğaları udan materiallar birbaşa kompozit örtüyün tərkibinə daxil edilib. Bu müasir örtük gələn radar dalğalarını əks etdirmək əvəzinə udur.

Təyyarə əsas raket və bombalarını daxili bölmələrdə daşıyır. Xarici silahlanma radar siqnallarını dərhal əks etdirərək onun mövqeyini aşkara çıxara bilərdi.

Bununla belə, görünməzlik yalnız fiziki xüsusiyyətlərlə məhdudlaşmır. F-35 həmçinin AN/ASQ-239 radioelektron mübarizə sistemi vasitəsilə aktiv elektron basdırma tətbiq edir və düşmənin sensorlarını "kor” edir. Bu isə bir növ rəqəmsal qoruyucu qalxan yaradır.

Bəzi iri aşağı tezlikli erkən xəbərdarlıq radarları isə bu təyyarəni müəyyən edə bilir. Lakin bu sistemlər F-35-in dəqiq koordinatlarını təyin etmək üçün kifayət qədər dəqiqliyə malik deyil və raket yönləndirmək mümkün olmur.

Bu müasir qırıcının bir mühərriki böyük itələmə qüvvəsi yaradır və xeyli istilik buraxır. Bu istilik izi təyyarənin əsas zəif tərəfi hesab olunur, çünki onu passiv infraqırmızı axtarış və izləmə sistemləri üçün görünən edir.

"Wion” yekunda bildirir ki, həqiqi "görünməzlik” texnologiyası aşağı görünürlük və qabaqcıl sensorların birləşməsindən ibarətdir. F-35 isə düşmənin hava hücumundan müdafiə vasitələrini onların effektiv aşkarlama zonasına daxil olmadan çox əvvəl müəyyən edib məhv etməyə əsaslanır.

F-35 qırıcıları, bir çox müasir döyüş təyyarələri kimi, tez-tez yanacaq doldurmadan uzun müddət havada qalmalı olur. Bu model ümumilikdə 8000 uçuş saatı üçün nəzərdə tutulub. ABŞ hərbçiləri müxtəlif variantlardan asılı olaraq F-35 donanmasını 2077 və ya 2088-ci ilə qədər istismar etməyi planlaşdırır.

Aydın

--> -->