Çoxları danışıqdan sonra telefon və ya saytlar vasitəsilə həmin mövzu ilə bağlı reklam gördüyünü fərq edib. Məsələn, yeni velosiped haqqında söhbət etdiniz və bir neçə dəqiqə sonra bütün saytlarda velosiped reklamı görünür.
Qaynarinfo xəbər verir ki, bunun səbəbi hədəflənmiş (target) reklamdır. Belə reklamlar istifadəçilərin rəqəmsal izləri və istifadə etdikləri tətbiqlərin məlumatları əsasında göstərilir. "Google" və "Meta" ("Facebook", "WhatsApp", "Instagram") kimi şirkətlər istifadəçiləri haqqında böyük həcmli məlumatlar toplayır: axtarış sorğuları, tez-tez olduqları yerlər, alışlar və hətta müxtəlif saytlar üzrə baxış hərəkətləri.
"MakeUseOf" yazır ki, müasir sistemlər istifadəçi davranışını proqnozlaşdırmaq üçün modellərdən istifadə edir. Buna görə də, reklam göstərmək üçün söhbətləri aktiv olaraq dinləməyə ehtiyac yoxdur. "Google" və "Meta" rəsmi olaraq bildirirlər ki, istifadəçi cihazlarından səs yazıları reklam məqsədilə istifadə edilmir. Belə izləmə həm maliyyə, həm hüquqi baxımdan çətin və risklidir.
Bununla belə, cihazlarda "Google Assistant", "Amazon Alexa" və "Siri" kimi səs köməkçiləri mövcuddur və onlar yalnız aktivləşdirici sözləri dinləyir. İstifadəçi razılaşmalarında tez-tez qeyd olunur ki, bəzi səs yazıları "keyfiyyətin yoxlanması” üçün insanlar tərəfindən nəzərdən keçirilə bilər.
Tədqiqatlar göstərib ki, mikrofonlar aktiv şəkildə dinləməyə başlamır, amma digər məlumat toplama üsulları mövcuddur. Məsələn, bəzi tətbiqlər istifadəçiyə xəbər vermədən ekran görüntüləri çəkir və üçüncü tərəflərə göndərir, bəzən isə video yazır. 17 min tətbiq arasında təxminən 9 minində bu cür icazələr mövcud olub.
Rəqəmsal izləmədən qorunmaq üçün:
* Mikrofon və geolokasiya icazələrini yalnız lazım olduqda aktiv edin;
* Cookie-ləri mütəmadi silin;
* VPN istifadə edərək məlumat axınınızı qoruyun.
Bu tədbirlər reklamın daha az hədəflənmiş və nəzarət olunmayan şəkildə görünməsini təmin edə bilər.
Aydın
Şərhlər