Milyarder Bill Qeytsin qızı Fibi Qeyts və “Phia” startapının həmtəsisçisi Sofiya Kianni faktiki olaraq yönləndirmədikləri satışlardan tərəfdaşlıq komissiyası əldə etməyə imkan verə biləcək funksiyaların tətbiqini təşviq etməkdə (“cookie stuffing”) ittiham olunurlar.

Qaynarinfo.az -ın verdiyi məlumata görə, “Bloomberg” çərşənbə günü startapdakı mənbələrə və şirkətin daxili “Slack” kanallarında yayımlanan mesajlara istinadən xəbər verib ki, təsisçilər ötən ilin dekabrından “cookie stuffing” praktikasından xəbərdar olublar.

Diqqətçəkən məqam odur ki, bu zaman ardıcıllığı Kianni və Qeytsin iyulun 8-də nəşrə verdikləri açıqlama ilə ziddiyyət təşkil edir. Onlar həmin vaxt vəziyyətdən yalnız “son 24 saat ərzində” xəbər tutduqlarını bildirmiş və problemi proqram təminatındakı xəta ilə əlaqələndirmişdilər.

“Cookie stuffing” nədir?

“Phia” istifadəçilərə müxtəlif geyim və dəb aksesuarları üzrə ən aşağı qiymətləri tapmağa kömək edən “şəxsi alış-veriş köməkçisi” kimi təqdim olunur. Alıcı onlayn ödəniş zamanı “Chrome” və “Safari” kimi brauzerlərdə onun genişlənməsindən istifadə etdikdə endirim kodlarını sürətlə tapa və pula qənaət edə bilir. “Phia” isə satışın həyata keçirilməsi üçün müştərini pərakəndə satıcıya yönləndirdiyinə görə komissiya əldə edir.

Lakin “Bloomberg” iyul ayında bildirmişdi ki, “Phia”nın brauzer genişlənməsi komissiya gəlirlərini artırmaq məqsədilə, hətta istifadəçi onun məhsulundan ümumiyyətlə istifadə etmədiyi hallarda belə, satışın startap vasitəsilə həyata keçirildiyini göstərmək üçün hazırlanıb.

Son hesabatda təsisçilərin istifadəçinin iradəsi olmadan ödəniş prosesi zamanı “cookie” — internetdə fəaliyyəti izləməyə imkan verən fayl — yerləşdirən funksiyalardan xəbərdar olduqları vurğulanır. Məlumata görə, belə alışların əhəmiyyətli hissəsi “Nike Inc.” (NYSE: NKE), “Gap Inc.” (NYSE: GAP) və “Nordstrom” kimi iri pərakəndə satış şirkətlərinin saytlarında həyata keçirilib.

Qeyd edək ki, “Phia”nın kommersiya tərəfdaşları “cookie stuffing” kimi tanınan bu mübahisəli praktikanı qadağan ediblər. Hesabata əsasən, startap “cookie stuffing” üçün üç fərqli strategiyadan istifadə edib.

“Phia” kimi tərəfdaşlara komissiya ödənişlərini həyata keçirən “Impact.com” tərəfdaşlıq şəbəkəsi nəşrə bildirib ki, sözügedən praktika ilə bağlı ilkin hesabat yayımlandıqdan sonra startapın onun platformasındakı fəaliyyəti dayandırılıb.

“Phia”nın gəlirləri azalıb

2025-ci ilin aprelində fəaliyyətə başlayan “Phia” onlayn alış-veriş təcrübəsini yenidən formalaşdırmağı hədəfləyirdi. Şirkət dekabr ayında investorlarından 30 milyon dollar maliyyə cəlb edib. “Microsoft Corp.”un (NASDAQ: MSFT) həmtəsisçisi Bill Qeyts həmin investorlar arasında olmayıb. İlkin mərhələdə 8 milyon dollarlıq investisiya cəlb edən şirkətin son maliyyələşdirmə raundunda dəyəri 180 milyon dollar qiymətləndirilib.

“Bloomberg”in hesabatında həmçinin bildirilir ki, iyun ayında “Phia”nın özünə aid etdiyi satışların ümumi məhsul dəyərinin 51 faizi “cookie stuffing” strategiyasının payına düşüb.

Məlumata görə, iyulun əvvəlində yayımlanan ilkin hesabatdan sonra bu funksiyalar deaktiv edildikdə şirkətin orta gündəlik gəliri təxminən 80 min dollardan 10–28 min dollar aralığına düşüb.