Restoran menyularından avtobus biletlərinə, təmassız ödənişlərdən reklam afişalarına qədər hər yerdə rast gəldiyimiz QR kodların arxasında düşündüyümüzdən daha maraqlı bir tarix dayanır. Lakin bu gün gündəlik həyatın ayrılmaz hissəsinə çevrilən bu qara-ağ kvadratların kökü avtomobil istehsalı sənayesinə gedib çıxır.

Artıq bir telefon kamerasını kiçik kvadrata yönəltməklə saniyələr içində ödəniş etmək, bilet almaq və ya veb sayta daxil olmaq mümkündür.

Bəs bu sadə görünən texnologiya necə yaranıb və niyə bu qədər sürətlə yayılıb?

Qaynarinfo QR kodların necə yaranması haqqında məlumatları təqdim edir:

Barkodların məhdudiyyətləri yeni texnologiyanın yaranmasına səbəb oldu

1990-cı illərə qədər barkod texnologiyası pərakəndə və istehsal sahəsində geniş istifadə olunurdu. Lakin klassik barkodlar yalnız məhdud həcmdə məlumat saxlaya bilir və bir istiqamətdə oxunurdu. Bu isə xüsusilə istehsal xətlərində daha çox məlumat tələb edən şirkətlər üçün ciddi məhdudiyyət yaradırdı.

Avtomobil zavodunda yaranan ixtira

QR kod 1994-cü ildə Yaponiyanın "Denso Wave” şirkətində çalışan mühəndis Masahiro Hara rəhbərliyindəki komanda tərəfindən hazırlanıb. Məqsəd avtomobil istehsalında istifadə olunan hissələrin daha sürətli və dəqiq izlənilməsini təmin etmək idi.

"Quick Response” (yəni "Sürətli reaksiya”) adını da məhz buradan alan bu sistem klassik barkodlardan fərqli olaraq daha çox məlumat saxlaya bilir və müxtəlif bucaqlardan saniyələr içində oxuna bilir.

Daha çox məlumat, daha sürətli oxuma

QR kodları digər barkodlardan fərqləndirən əsas xüsusiyyət məlumatın həm üfüqi, həm də şaquli şəkildə saxlanılmasıdır. Bu imkan sayəsində kiçik bir kvadratda minlərlə simvol yerləşdirmək mümkündür.

Bundan əlavə, QR kodlarda səhv düzəltmə funksiyası mövcuddur. Kodun bir hissəsi zədələnsə belə, sistem əksər hallarda məlumatı oxumağa davam edir. Bu texniki üstünlüklər texnologiyanın qısa müddətdə müxtəlif sahələrdə yayılmasına şərait yaradıb.

Pulsuz olması qlobal yayılmanı sürətləndirdi

QR kodların dünya üzrə sürətlə yayılmasının əsas səbəblərindən biri də şirkətin qəbul etdiyi strateji qərar olub. Denso Wave bu texnologiyanın patentinə sahib olsa da, istifadəyə görə heç bir lisenziya haqqı tələb etməyib.

Bu da şirkətlərin və proqramçıların QR koddan sərbəst şəkildə istifadə etməsinə imkan yaradıb və texnologiyanın logistika, pərakəndə, marketinq və səhiyyə kimi sahələrdə sürətlə yayılmasına səbəb olub.

Ağıllı telefonlarla populyarlığın zirvəsində

QR kodların qlobal populyarlıq qazanması isə ağıllı telefonların geniş yayılması ilə baş verdi. 2000-ci illərin əvvəllərindən etibarən kameraya malik mobil telefonların QR kodları oxuya bilməsi bu texnologiyanı gündəlik həyatın bir hissəsinə çevirdi.

Bu gün restoran menyusuna baxmaq, ödəniş etmək, bileti təsdiqləmək və ya veb səhifəyə keçid almaq üçün sadəcə kameranı QR kod üzərinə tutmaq kifayətdir.

Nəticə etibarilə, avtomobil istehsalında səmərəliliyi artırmaq məqsədilə yaradılan bu kiçik qara-ağ kvadratlar bu gün fiziki və rəqəmsal dünya arasında ən praktik körpülərdən birinə çevrilib.

Günay