Payızda üzüm demək olar ki, hər süfrədə olur. Onu olduğu kimi yeyir, salat və desertlərə əlavə edir, mürəbbə hazırlayır, şirəsini çəkir və kişmişə çevirirlər. Lakin çox az insan şirin giləmeyvələrlə birlikdə orqanizmin nələr qəbul etdiyini və üzümün nə qədər yeyilməli olduğunu düşünür.

Qaynarinfo xəbər verir ki, bu barədə “Alba24” yazıb.

İlk növbədə üzüm karbohidratlar və təbii şəkərlər mənbəyidir. Eyni zamanda onun tərkibində çoxlu su, həmçinin lif, kalium və faydalı bitki maddələri var.

ABŞ Kənd Təsərrüfatı Departamentinin (USDA) məlumatına görə, 100 qram təzə qırmızı və ya yaşıl üzümdə təxminən:

* 69 kilokalori;
* 18,1 qram karbohidrat;
* 15,5 qram şəkər;
* 0,9 qram lif;
* 0,7 qram zülal;
* təxminən 80 faiz su var.

Beləliklə, şəkər miqdarına görə üzüm bir çox digər meyvələri geridə qoyur. Bununla belə, məqalə müəllifləri vurğulayırlar ki, bütöv giləmeyvənin tərkibindəki şəkəri şirniyyat və içkilərə əlavə edilən şəkərlə eyni tutmaq olmaz.

Salxım və şirə – böyük fərq

Ümumdünya Səhiyyə Təşkilatı sağlam qidalanmanın bir hissəsi kimi bütöv meyvələr yeməyi tövsiyə edir. Eyni zamanda ÜST meyvə şirələrindəki şəkərləri “sərbəst şəkərlər” kateqoriyasına aid edir və onların məhdudlaşdırılmasını tövsiyə edir.

Bu səbəbdən bir ovuc üzüm ilə böyük bir stəkan üzüm şirəsi orqanizmə eyni şəkildə təsir etmir: bütöv meyvədə onun strukturu və lifi qorunur, şirədə isə bunlar olmur.

Tünd sortların faydası nədir

Xüsusilə tünd rəngli üzüm yüksək polifenol tərkibi ilə tanınır. Bunlara antosianinlər, flavonoidlər, fenol turşuları və resveratrol daxildir. Resveratrolun miqdarı ən çox üzümün qabığında, toxumlarında isə proantosianidinlər olur.

Məqalədə qeyd edilir ki, mütəxəssislər üzümün tərkibindəki polifenolların ürək-damar xəstəlikləri riskinin bəzi göstəricilərinə, o cümlədən damar divarlarının fəaliyyətinə müəyyən təsir göstərə biləcəyini hesab edirlər. Lakin nəticə insanın konkret olaraq nə qəbul etməsindən və hansı miqdarda yeməsindən asılıdır.

Açıq, yoxsa tünd üzüm?

Məqalə müəlliflərinin sözlərinə görə, hər iki variant qida rasionunda yer ala bilər. Qırmızı və qara üzümün qabığında, ilk növbədə, antosianinlər olmaqla daha çox piqment var. Açıq rəngli sortlarda isə bitki mənşəli maddələrin tərkibi fərqlidir, lakin bu, onları daha az faydalı etmir.

Diabet zamanı üzüm yemək olarmı?

Üzümün tərkibində kifayət qədər karbohidrat olduğundan, onun qəbulu qanda şəkərin səviyyəsini artıra bilər. Lakin bu, diabeti olan insanların üzümdən tamamilə imtina etməli olduğu anlamına gəlmir.

Burada aşağıdakı amillər əhəmiyyətlidir:

* porsiyanın ölçüsü;
* digər qidalardan qəbul edilən karbohidratların miqdarı;
* müalicə;
* orqanizmin fərdi reaksiyası;
* həkim və ya dietoloqun tövsiyələri.

Karbohidratları hesablayan insanlara üzümü karbohidrat mənbəyi kimi nəzərə almaq və onu qida qəbulunun ümumi hesablamasına daxil etmək tövsiyə olunur. Həmçinin şirə əvəzinə bütöv giləmeyvələrə üstünlük vermək daha məqsədəuyğundur.

Kimlər daha diqqətli olmalıdır?

Əksər insanlar üçün üzüm müxtəlif və balanslı qida rasionunun bir hissəsi ola bilər. Bununla belə, aşağıdakı şəxslər miqdara daha çox diqqət yetirməlidir:

* diabeti olan və ya karbohidrat qəbulunu nəzarətdə saxlayan insanlar;
* arıqlamağa çalışan, lakin tez-tez çox böyük porsiyalar yeyən şəxslər;
* müntəzəm olaraq şirə və ya üzüm şirəsi içən, kişmiş və ya mürəbbə yeyən və qəbul etdikləri şəkərin miqdarını düzgün qiymətləndirməyən insanlar;
* azyaşlı uşaqların valideynləri, çünki bütöv üzüm giləmeyvəsi uşağın boğulmasına səbəb ola bilər.

İnsanda maddələr mübadiləsi pozğunluğu və ya müalicəvi pəhriz varsa, üzümün porsiyasını həkim və ya dietoloqla razılaşdırmaq tövsiyə olunur.

Aydın