Rusiyanın uzaq şimalında yerləşən və bir çox cəhətdən dünyanın qalan hissəsindən təcrid olunmuş kimi görünən şəhərlərdən biri Norilskdir. Söhbət planetin ən əlverişsiz böyük şəhərlərindən birindən gedir. Şəhər Sibirdə, Krasnoyarsk diyarında yerləşir və əhalisi təxminən 176 min nəfərdir.

Qaynarinfo "Mediafax"a istinadən xəbər verir ki, Norilsk Şimal qütbündən təxminən 2400 kilometr, Moskvadan isə təxminən 3000 kilometr məsafədə yerləşir. Şəhərin yerləşdiyi ərazi dünyanın ən böyük nikel, mis və palladium yataqlarından birinin üzərindədir. 1935-ci ildə sovet hakimiyyəti burada iri dağ-mədən və metallurgiya kompleksinin tikintisinə başlayıb.

Şəhərin tarixinin ən qaranlıq səhifəsi "Norillag"la – məhbusların işçi qüvvəsi kimi istifadə edildiyi QULAQ düşərgələri sistemi ilə bağlıdır. Sonrakı iki onillik ərzində yüz minlərlə məhbus bu düşərgələrdən keçib və mədənlərin tikintisində son dərəcə ağır şəraitdə çalışıb. Minlərlə insan soyuq, aclıq, xəstəlik və tükənmə səbəbindən həyatını itirib.

Düşərgələr 1950-ci illərdə bağlansa da, sənaye şəhərdə qaldı və Norilsk sakinlərinin həyatını müəyyənləşdirməyə davam etdi. Dağ-mədən və metallurgiya sənayesi şəhərə iş yerləri və iqtisadi əhəmiyyət qazandırsa da, ciddi ekoloji problemlərə də səbəb olub.

Sənaye və ekoloji fəlakət

Onilliklər ərzində Norilsk dünyanın ən çirkli sənaye şəhərlərindən biri hesab olunur. Kükürd dioksidi və digər çirkləndirici maddələrin atmosferə atılması şəhərin ətrafındakı təbiətə ciddi zərər vurub.

Yağıntılar və çirklənmə şəhərin ətrafındakı geniş ərazilərdə bitki örtüyünü məhv edib. Sənaye müəssisələrinin yaxınlığındakı ərazilərdə landşaft bəzi yerlərdə demək olar ki, tamamilə yararsız hala düşüb.

2020-ci ildə Norilsk böyük ekoloji fəlakət səbəbindən beynəlxalq mətbuatın diqqətini də cəlb edib. İstilik elektrik stansiyasının yanacaq çənindən böyük miqdarda dizel yanacağı sızaraq ətraf əraziləri və su hövzələrini çirkləndirib.

Sənaye amilini nəzərə almasaq belə, Norilskdə həyat asan deyil. Qış çox uzun keçir, temperatur tez-tez mənfi 30 dərəcəyə qədər düşür. Qar şəhəri ilin böyük hissəsində örtür. Qışda Norilskdə Günəş təxminən 45 gün ərzində üfüqdən yuxarı qalxmır.

Yayda isə tamamilə əks vəziyyət yaranır. Bir neçə həftə ərzində burada demək olar ki, tam qaranlıq olmur.

Şəhərə heç bir avtomobil yolu getmir

Norilskin ən qeyri-adi xüsusiyyətlərindən biri onun təcrid olunmasıdır. Şəhərin Rusiyanın digər əraziləri ilə birləşdirən avtomobil yolu yoxdur.

Əksər səyyahlar üçün Norilskə çatmağın ən praktik yolu təyyarədir. Yüklər və sərnişinlər şəhərin yaxınlığında, Yenisey çayı üzərində yerləşən Dudinka limanı vasitəsilə də daşına bilər.

Aydın