Finlandiyada sahil xəttinin konturları daim dəyişir. Min illərdir ölkənin qərb sahillərində əvvəllər nəhəng buz örtüyünün altında qalmış torpaqlar tədricən yüksəlir. İlk baxışdan bu, quru ərazinin təbii şəkildə genişlənməsi kimi görünür. Lakin sahilyanı torpaq sahələrinin sahibləri üçün vəziyyət daha mürəkkəbdir: yeni yaranan torpaq sahəsi avtomatik olaraq onların mülkiyyətinin davamı hesab olunmur.

Qaynarinfo xəbər verir ki, “ECONews”un yazdığına görə, son buzlaşma dövründə nəhəng Skandinaviya buz örtüyünün ağırlığı regionun bəzi ərazilərində torpağı 500 metrdən çox aşağı salıb. Buzlaqlar 10 min ildən çox əvvəl geri çəkildikdən sonra yer qabığı yavaş-yavaş əvvəlki vəziyyətinə qayıtmağa başlayıb. Bu proses hələ də davam edir.

Finlandiyanın Milli Torpaq İdarəsinin məlumatına görə, torpağın ən sürətlə yüksəldiyi ərazi Kvarken bölgəsidir. Burada quru ildə təxminən 1 santimetr yüksəlir. Finlandiyanın cənub-şərqində isə yüksəlmə sürəti ildə 3 millimetrdən azdır. NASA-nın qiymətləndirməsinə əsasən, Botnik körfəzində hər il təxminən 700 hektar ərazi suyun altından üzə çıxır.

Yeni sahilyanı ərazilər necə rəsmiləşdirilir?

Finlandiyada əvvəllər su ilə örtülü olan, sonradan quruyan torpaq “vesijättö” adlanır. Bu termin suyun geri çəkilməsi nəticəsində yaranan torpaq sahəsi mənasını verir. Belə ərazilər torpağın yüksəlməsi, su səviyyəsinin aşağı düşməsi və ya çaylar və digər su hövzələri boyunca bitki örtüyünün tədricən yayılması nəticəsində yarana bilər.

Bu torpaq sahəsinə mülkiyyət hüququ avtomatik olaraq həmin əraziyə ən yaxın yerləşən daşınmaz əmlakın sahibinə keçmir. Bir çox hallarda mülkiyyət hüququ əvvəllər su ilə örtülü əraziyə sahib olan şəxsə məxsus olaraq qalır.

Bu, yeni yaranmış torpağın bir neçə mülkiyyətçinin ümumi mülkiyyətində ola bilməsi deməkdir. Belə vəziyyət əvvəllər onların ümumi mülkiyyətində olan su ərazisi ilə əlaqəli ola bilər. Beləliklə, landşaft dəyişsə də, daşınmaz əmlak reyestrindəki məlumat dəyişməz olaraq qalır.

Bununla yanaşı, sahilyanı ərazidə tikilmiş kotteclərin sahibləri su geri çəkildikdən və evləri sahildən uzaqda qaldıqdan sonra yeni yaranmış torpağı satın almaq üçün müraciət edə bilərlər.

Mövcud məlumatlara əsasən, torpaq sahəsinin rəsmiləşdirilməsi prosedurunun orta qiyməti təxminən 2-3 min avro təşkil edir. Bu məbləğə əvvəlki torpaq sahibinə ödənilən kompensasiya və vergilər daxil deyil.

Qədim problem

Maraqlıdır ki, torpaq sahibləri oxşar problemlərlə hələ orta əsrlərdə də üzləşiblər. İsveçin Esthamma şəhərinə aid sənədlərdə 1491-ci ilə aid şikayətlərə rast gəlinir. Həmin dövrdə sahil xəttinin geri çəkilməsi şəhərin köhnə limanını istifadəyə yararsız vəziyyətə gətirib.

Aydın