Qaynarinfo "Foreign Affairs” (FA) nəşrinə istinadla xəbər verir ki, Kreml Ukraynaya dəstək, sanksiyaların tətbiqi və rusiyalı müxalifətçilərə sığınacaq verilməsi də daxil olmaqla, Qərbin bütün tədbirlərini öz hakimiyyətinə qarşı kompleks çağırış kimi qiymətləndirir.

Rusiyanın Avropadakı məqsədləri

"Rusiya sərhəd tanımayan bir müharibə aparır. Ukrayna açıq cəbhədir, lakin məqsəd daha böyükdür: bütün Avropa və orada sığınacaq tapmış rusiyalı müxalifətçilər də daxil olmaqla, rəqiblər koalisiyasını darmadağın etmək. Nəticədə Moskva NATO sərhədləri daxilində həm insanlara, həm də infrastruktura qarşı dəfələrlə hücumlar həyata keçirir", - deyə nəşr qeyd edib.

Jurnalistlər hesab edirlər ki, vaxtilə Avropa boyu "hibrid əməliyyatlar" adlandırıla biləcək fəaliyyətlər artıq açıq şəkildə kinetik (fiziki) xarakter alıb.

"Kölgə müharibəsinə xoş gəldiniz: hərbi cavab tədbirlərinə rəvac vermədən rəqibi zəiflətmək üçün nəzərdə tutulmuş koordinasiyalı fiziki hücumlar kampaniyası", - deyə FA yazıb. Jurnalistlərin fikrincə, hər yeni kölgə müharibəsi aktı ilə eskalasiya riski artır və əgər Qərb RF ilə tammiqyaslı müharibənin qarşısını almaq istəyirsə, təsirli müdaxilə tədbirləri tətbiq etməyə başlamalıdır.

Qərb nə etməlidir?

Bunun üçün NATO daxilində daha aydın məsləhətləşmə mexanizmi, hücumların müəyyən edilməsində müttəfiqlər arasında daha sıx əməkdaşlıq və daha dəqiq cavab tədbirləri toplusu tələb olunacaq. Bura Rusiyanın şəbəkələrinin işini pozan kəşfiyyat və kiberəməliyyatlar, sürətli iqtisadi və siyasi sanksiyalar, həmçinin hücumlar həyata və ya kritik sistemlərə təhlükə yaratdıqda məhdud, lakin açıq hərbi tədbirlər daxildir.

Kreml necə oynayır?

Əlbəttə, Avropanın birmənalı olmayan cavab tədbirlərinə sadiq qalmasının bir səbəbi var. Moskva Avropanın əslində müharibə vəziyyətində olmadığını göstərmək və beləliklə eskalasiyadan qaçmaq istəyir, lakin o, hələ də təcavüzü qızışdıran "qurbanlıq" haqqında Kreml narrativini qidalandırmağa davam edir.

Hər yeni sanksiya və ya ictimai qınaq Moskvanın daimi mühasirədə olması barədə təsəvvürünü təsdiqləyir. Rusiya hakimiyyəti ölkənin geri zərbə endirməkdən başqa seçimi olmadığı ideyasına söykənir.

Nə baş verəcək?

Bu vəziyyətin təhlükəsi göz qabağındadır. Sonda Moskva səhv hesab aparacaq. Rusiya dronları təsadüfən sərnişin təyyarəsini vura bilər (necə ki, əvvəllər olub). Kiberhücum kritik səhiyyə və ya istilik sisteminin çökməsinə səbəb ola bilər. Yüzlərlə, bəlkə də minlərlə insan Ukraynada deyil, bir NATO ölkəsində həlak olacaq.

"Açıq münaqişədən qaçmaq üçün nəzərdə tutulmuş kölgə müharibəsi, nəticədə ona rəvac verə bilər", deyə jurnalistlər xəbərdarlıq ediblər.

Avropanın yanaşması niyə effektiv deyil?

Kölgə müharibəsinə qarşı ənənəvi Qərb yanaşmaları açıq-aydın öhdəsindən gələ bilmir. Standart senari ehtiyatların yaradılması, böhranların idarə edilməsi və fəsadların yumşaldılması hesabına dayanıqlığın artırılmasına; müttəfiqlərlə kəşfiyyat məlumatlarının mübadiləsinə; rəqibə qarşı sanksiyalara; və maliyyələşdirmə, loqistika, işə götürmə və "mənsubiyyəti inkar etmə" imkanını təmin edən casus və mütəşəkkil cinayətkar şəbəkələrin fəaliyyətinin qarşısının alınmasına vurğu edir.

Lakin bu yanaşma hələ də çəkindirməyə əsaslanır ki, bu da cilovlamağa çalışdığı sistemi yanlış anlayır. "Qərb siyasətçiləri acı həqiqəti qəbul etməlidirlər: hüquqi hərəkətlər formasında cavab tədbirləri işləmir. Müdafiənin gücləndirilməsinə diqqət yetirmək də işə yaramır", - deyə nəşr qeyd edib.

İndi Avropanın Rusiyaya qarşı durmaqda uğuru onun kölgə hücumlarını nə dərəcədə qətiyyətlə pisləməsi və ya hətta onları nə dərəcədə effektiv cəzalandırması ilə deyil, onları nə dərəcədə ardıcıl şəkildə dayandırması (çəkindirməsi) ilə ölçüləcək.

Rusiya və Qərbin qarşıdurması?

2 yanvar tarixində "Business Insider” nəşri yazıb ki, NATO Rusiya ilə müharibə edəcəyi təqdirdə Ukraynadan daha ağır itkilər verəcək. Xüsusilə, NATO-Ukrayna Birgə Analitik Təlim Mərkəzinin Ukrayna üzrə baş nümayəndəsi, polkovnik Valeri Vişnevskinin qeyd etdiyi kimi, NATO RF ilə ehtimal olunan hərbi münaqişədə Ukraynanın üzləşdiyi yaralıların təxliyəsi ilə bağlı eyni problemlərlə qarşılaşacaq. Lakin belə bir müharibə, çox güman ki, daha dağıdıcı olacaq və buna görə də Alyans Ukraynadan daha ağır itkilər verəcək.

Alpər