Rusiyanın pilotsuz uçuş aparatları (PUA) imkanlarını genişləndirmək istiqamətində atdığı yeni addımlar NATO ölkələrində narahatlıq yaradıb. Peyk görüntüləri Moskvanın müxtəlif bölgələrdə yeni PUA bazaları və buraxılış məntəqələri qurduğunu göstərir.

Qaynarinfo xəbər verir ki, Rusiyanın Ukraynada istifadə etdiyi “Şahed” tipli PUA-ların yerli versiyaları üzərində apardığı işlər nəticəsində daha sürətli və uzaqmənzilli modellər hazırlanıb. Yeni PUA-ların təxminən 1000 kilometr məsafədəki hədəflərə çata bildiyi bildirilir.

Bu məsafə xüsusilə Polşa və digər Şərqi Avropa ölkələri baxımından diqqət çəkir. Yeni bazalardan belə PUA-ların istifadəsi Polşanın paytaxtı Varşavanın potensial mənzilə daxil olması deməkdir. Bununla belə, Rusiyanın Polşaya hücum hazırlığında olduğuna dair konkret göstəricinin olmadığı vurğulanır.

“Geran-4” və “Geran-5” diqqət çəkir

Ukrayna hökumətinə aid olduğu bildirilən və internetə sızan sənədlərdə Rusiyanın “Geran-4” və “Geran-5” adlandırılan yeni nəsil PUA-larının təxminən 90 kiloqram yük daşıya bildiyi qeyd olunur. Sənədlərdə bu aparatların yükə baxmayaraq yüksək sürətlə hərəkət edə bildiyi və hava hücumundan müdafiə sistemləri üçün daha çətin hədəfə çevrilə biləcəyi iddia edilir.

Ukrayna hərbi kəşfiyyatı isə Rusiyanın “Geran” tipli PUA-lardan yalnız yerüstü hədəflərə qarşı istifadə etməyə çalışmadığını bildirir. Bəzi aparatların havadan-havaya raketlərlə təchiz edilərək Ukrayna səmasını qoruyan təyyarələrə qarşı istifadə imkanlarının araşdırıldığı qeyd olunur.

Bəzi bazalarda 1000-dən çox PUA yerləşdirilə bilər

“Telegraph”ın açıq mənbələr əsasında apardığı araşdırmaya görə, müəyyən edilən 10 mərkəzdən 7-si son dövrdə Kiyevə qarşı hava hücumlarında istifadə olunub.

Peyk görüntülərində bəzi obyektlərdə yeni buraxılış meydançalarının tikintisinin davam etdiyi də görünür. Bazalardan birində isə eyni vaxtda 1000-dən çox PUA saxlamağa imkan verən geniş ərazi olduğu bildirilir.

Bu, Rusiyanın gələcəkdə bir hücum dalğasında daha çox sayda PUA-dan istifadə etmək imkanlarını genişləndirməyə çalışdığını göstərən amillərdən biri kimi qiymətləndirilir.

Rusiyanın PUA istehsalı da artır

Yeni bazaların Rusiyanın müxtəlif bölgələrində yerləşən silah və PUA istehsalı müəssisələrindən təmin olunduğu bildirilir. Bu şəbəkənin əsas mərkəzlərindən biri Tatarıstandakı Alabuqa Xüsusi İqtisadi Zonasıdır.

Məlumata görə, burada ildə təxminən 6 min PUA istehsal olunur. İstehsalın artması Rusiyaya aparatları daha geniş əraziyə yaymaq və müxtəlif buraxılış məntəqələrindən eyni vaxtda əməliyyatlar keçirmək imkanı verir.

Mütəxəssislər hesab edirlər ki, PUA bazalarının genişləndirilməsi həm hücumların miqyasını böyüdə, həm də Ukraynanın hava hücumundan müdafiə sistemlərinə əlavə yük yarada bilər.

Əsas məqsəd hava hücumundan müdafiəni yormaqdır

İstanbul Aydın Universitetinin müəllimi, Rusiya xarici siyasəti üzrə araşdırma aparan Murat Jane hesab edir ki, Rusiyanın PUA arsenalını artırmasının əsas nəticələrindən biri Ukraynanın hava hücumundan müdafiə sistemlərinə təzyiqin güclənməsi olacaq.

Onun fikrincə, Moskva daha ucuz və aşağı texnologiyalı PUA-ları daha inkişaf etmiş aparatlarla birlikdə istifadə etməklə Ukraynanın müdafiə sistemlərini yayındırmağa və bahalı raketlərin sərfiyyatını artırmağa çalışır.

Bu yanaşma Ukrayna üçün yalnız hərbi deyil, həm də iqtisadi problem yarada bilər. Çünki yüksək texnologiyalı hava hücumundan müdafiə raketlərinin kütləvi şəkildə istifadəsi böyük maliyyə xərcləri tələb edir.

NATO da PUA təhlükəsinə diqqət yetirir

NATO rəsmiləri müasir müharibənin xarakterinin PUA-lar tərəfindən əhəmiyyətli dərəcədə dəyişdiyini bildirirlər. Alyansın həm PUA istehsalı və istifadəsi, həm də onların aşkarlanması və zərərsizləşdirilməsi imkanlarını sürətlə inkişaf etdirdiyi qeyd olunur.

NATO-nun müttəfiq ölkələrin ərazisinin “hər qarışını müdafiə etməyə hazır olduğu” mesajı verilib.

Avropa və ABŞ kəşfiyyatının isə Rusiyanın gələcəkdə Polşa ərazisində silahlı təxribatlar, kritik infrastruktura raket və ya PUA hücumları, eləcə də məsuliyyəti Ukraynanın üzərinə atmaq məqsədilə saxta bayraq əməliyyatları həyata keçirə biləcəyi ehtimalını nəzərdən keçirdiyi bildirilir.

“Bu, birbaşa hücum hazırlığından çox təzyiq vasitəsidir”

Murat Jane Rusiyanın yeni PUA imkanlarının NATO üçün birbaşa hücum hazırlığından daha çox təzyiq və çəkindirmə vasitəsi kimi qiymətləndirilməli olduğunu düşünür.

Onun sözlərinə görə, 1000 kilometrlik mənzil yalnız Polşa-Ukrayna sərhədini deyil, Varşava da daxil olmaqla Polşanın mühüm hissəsini, Baltikyanı ölkələri və Şərqi Avropadakı NATO hərbi obyektlərini potensial təhlükə zonasına daxil edə bilər.

Bununla yanaşı, ekspert NATO ilə Rusiya arasında yaxın perspektivdə birbaşa müharibə ehtimalını aşağı qiymətləndirir. Onun fikrincə, Moskvanın hazırkı addımları daha çox NATO-nun reaksiyasını və müdafiə imkanlarını sınaqdan keçirməyə yönəlmiş təzyiq siyasəti təsiri bağışlayır.

Aydın