İran Qızıl Aypara Cəmiyyəti ölkənin cənubundakı Sirik şəhərində toy mərasiminə endirilən və azı 4 nəfərin ölümünə, onlarla insanın yaralanmasına səbəb olan ABŞ raket zərbəsinin araşdırılması üçün Beynəlxalq Cinayət Məhkəməsinə (BCM) müraciət edib.

Qaynarinfo xəbər verir ki, humanitar təşkilat çərşənbə günü məhkəməyə ünvanladığı məktubda hadisə yerinin “mülki xarakter daşıdığını” nəzərə alaraq, hücumla bağlı “müstəqil, qərəzsiz, hərtərəfli və effektiv araşdırma” aparılmasının zəruri olduğunu bildirib.

Çərşənbə axşamı yerli vaxtla saat 21:30-da (18:00 GMT) baş verən hücum nəticəsində azı 4 nəfər həlak olub, 67 nəfər yaralanıb. Qızıl Aypara Cəmiyyəti bəzi yaralıların vəziyyətinin ağır olduğunu bildirərək, ölənlərin sayının arta biləcəyi barədə xəbərdarlıq edib.

Həlak olanlar 2 qadın və 4 və 16 yaşlı 2 uşaqdır. İran rəsmilərindən biri yaralananların əksəriyyətinin də qadın və uşaqlar olduğunu bildirib.

Qızıl Aypara Cəmiyyəti hücumun “müharibə cinayəti” təşkil edə biləcəyini qeyd edib. Təşkilat xatırladıb ki, beynəlxalq hüquq mülki şəxslərin və mülki obyektlərin qəsdən hədəfə alınmasını, eləcə də mülki əhali arasında qeyri-mütənasib itkilərə səbəb olacağı əvvəlcədən məlum olan hücumların həyata keçirilməsini qadağan edir.

“Dəhşətli” hücum

ABŞ Mərkəzi Komandanlığı İran mediasında yayılan hücum xəbərlərindən xəbərdar olduğunu bildirib, lakin mülki şəxsləri hədəfə almadığını bəyan edib.

İran Xarici İşlər Nazirliyi isə bu iddianı rədd edib. Nazirliyin sözçüsü İsmayıl Bəqayi ABŞ-nin əvvəllər İraq və Əfqanıstanda mülki şəxslərə qarşı həyata keçirdiyi hücumları xatırladıb. O, “X” platformasında belə hadisələrin hətta ABŞ televiziya seriallarında da təsvir olunduğunu qeyd edib.

“Reallıq o qədər dəhşətlidir ki, hətta Amerika təbliğatı belə Mərkəzi Komandanlığın bu gün irəli sürdüyü iddianı səsləndirməyə cəsarət etməyib”, – Bəqayi yazıb. “Sirik bir hekayə deyil. Mülki şəxslər realdır. Qurbanlar realdır”.

Nə ABŞ, nə də İran BCM-nin Roma Statutunun iştirakçısıdır.

Bununla belə, “Dawn” insan haqları təşkilatı bildirib ki, İran konkret tarixdən etibarən öz ərazisində törədilmiş cinayətlər üzrə məhkəmənin xüsusi yurisdiksiyasını qəbul edə bilər.

“Tərəf belə bir bəyanat təqdim edərək və onun qüvvəyə minmə tarixini müharibənin başlanğıcına təyin etməklə BCM-yə İran ərazisinə endirilən bütün zərbələr üzrə yurisdiksiya verə bilər”, – təşkilat bildirib.

Sirikə hücum ABŞ-nin blokadada olan Hörmüz boğazı yaxınlığında İranın sahilyanı ərazilərinə bir sıra zərbələr endirməsi fonunda baş verib.

Vaşinqton Tehranı ABŞ hərbçilərinə və boğazdan keçən kommersiya gəmilərinə qarşı hücumlar həyata keçirməyə cəhd göstərməkdə ittiham edib.

İran Səhiyyə Nazirliyinin məlumatına görə, çərşənbə axşamı həyata keçirilən hücumlar nəticəsində azı 18 nəfər həlak olub, 142 nəfər yaralanıb.

BMT hücumu pisləməyə çağırılıb

İranın Birləşmiş Millətlər Təşkilatındakı nümayəndəsi Qulam Hüseyn Dərzi BMT Təhlükəsizlik Şurasını Sirik hücumunu pisləməyə çağırıb.

“İslam Respublikası bu dəhşətli və sarsıdıcı cinayəti qətiyyətlə pisləyir”, – o yazıb.

Dərzi əlavə edib ki, “uşaqlar da daxil olmaqla, mülki şəxslərin qəsdən hədəfə alınması və öldürülməsi beynəlxalq humanitar hüququn əsas qaydalarının ciddi şəkildə pozulmasıdır və müharibə cinayəti təşkil edir”.

İran hakimiyyətinin məlumatına görə, fevralın 28-də başlayaraq aprelin 8-də atəşkəslə başa çatan müharibənin ilkin mərhələsində azı 3 468 nəfər həlak olub.

İyulun 27-dən avqustun 24-dək davam edən ikinci döyüş mərhələsində isə daha 59 nəfər ölüb, 666 nəfər yaralanıb.

Mülki itkilərin sayına görə müharibənin ən ölümcül tək hücumu müharibənin ilk günü – fevralın 28-də Minab şəhərində ibtidai məktəbin dağıdılması olub. Hücum nəticəsində 120-si uşaq olmaqla, azı 156 nəfər həlak olub.

Həmin gün Lamerd şəhərində idman zalına endirilən ayrıca zərbə nəticəsində isə 4-ü uşaq olmaqla, 21 nəfər ölüb.

Altı aydan çox davam edən müharibə ərzində ABŞ və İsrail İranın müxtəlif bölgələrində neft və qaz obyektlərini, yanacaq anbarlarını, polad və neft-kimya zavodlarını, hava limanlarını, limanları, körpüləri, enerji infrastrukturunu, tibb mərkəzlərini və su təsərrüfatı obyektlərini də vurub.

Aydın