Yeni araşdırma göstərib ki, insanlarda narıncı-qırmızı saç rənginə cavabdeh olan gen yalnız xarici görünüşə təsir etmir, eyni zamanda feomelanin sintezi vasitəsilə bu piqmenti istehsal edən hüceyrələrin qorunmasına da töhfə verə bilər.

Qaynarifno xəbər verir ki, bu barədə "The Independent” nəşri məlumat yayıb.

Alimlərin bildirdiyinə görə, sistein zülalların əsas tikinti elementlərindən biri olan amin turşusudur və orqanizmdə zülal sintezi üçün vacibdir. Bununla belə, hüceyrələrdə sisteinin səviyyəsi zəhərlilik həddindən aşağı saxlanılmalıdır. Sisteinin həddindən artıq toplanması isə hüceyrə ölümünün müəyyən formaları ilə əlaqələndirilir.

Qırmızı saçlarda, eləcə də bəzi quşların lələklərində rast gəlinən narıncı-qırmızı piqment — feomelanin — məhz sisteinin iştirakı ilə sintez olunur.

Məqalədə qeyd olunur ki, feomelanin uzun müddət təkamül biologiyası baxımından müəmmalı piqment hesab olunub. Əvvəlki tədqiqatlar onu ultrabənövşəyi şüalanmanın təsiri olmadan belə dəri xərçəngi riskinin artması ilə əlaqələndirirdi. Buna görə də feomelanin sintezini artıran genetik xüsusiyyətlərin, o cümlədən qırmızı saç rənginin, niyə təkamül prosesində qorunub saxlandığı aydın deyildi.

Yeni araşdırma isə göstərib ki, feomelanin hüceyrələrdə artıq sisteini zərərsiz piqmentə çevirərək onun yığılmasının qarşısını alır və beləliklə, hüceyrələri zədələnmədən qoruyur.

"PNAS Nexus” jurnalında dərc olunan tədqiqatda müəlliflər bildirirlər ki, əldə olunan nəticələr, onların fikrincə, feomelaninin fizioloji funksiyasını eksperimental şəkildə təsdiqləyir.

Araşdırma yaxın zamanda kəşf edilmiş və orqanizmdə feomelanin sintezini bloklaya bilən "ML349” molekulu sayəsində mümkün olub.

Tədqiqat çərçivəsində dimdiklərində feomelanin olan 65 yetkin zebra amadini iki qrupa bölüblər. Təcrübə qrupundakı erkək quşlara sisteinlə yanaşı, feomelanin sintezini dayandıran "ML349” preparatı verilib.

Nəticələr göstərib ki, sisteinlə yanaşı "ML349” verilən erkək quşlarda yalnız sistein verilənlərlə müqayisədə hüceyrə zədələnməsi daha ciddi olub.

Bundan əlavə, yalnız sistein verilən dişi quşlarda da nəzarət qrupu ilə müqayisədə daha çox hüceyrə zədələnməsi müşahidə olunub.

Alimlər belə qənaətə gəliblər ki, feomelaninin sintezi hüceyrələrdə sistein səviyyəsinin tarazlığını qorumağa kömək edir. Feomelanin artıq sisteini hüceyrələrə zərər verməyən inert piqmentə çevirərək onun təhlükəli təsirlərinin qarşısını alır.

Alimlər hesab edirlər ki, bu qoruyucu mexanizm feomelanin istehsalını təmin edən genetik xüsusiyyətlərin melanoma riskini artırmasına baxmayaraq təkamül prosesində qorunub saxlanmasının mümkün səbəblərindən biri ola bilər.

Şəkil təklifi (800×450): Qırmızı saçlı insanın portreti fonunda DNT spiralı və hüceyrə təsvirləri, elmi laboratoriya elementləri ilə birlikdə feomelaninin qoruyucu rolunu simvolizə edən illüstrativ vizual.

Bu variantda qrammatik, üslubi və məntiqi uyğunsuzluqlar aradan qaldırılıb, mətnin faktları dəyişdirilməyib və jurnalistik üslub qorunub saxlanılıb.

Aydın