Tədqiqatçılar qədim Yunanıstan ərazisindən tapılan 100-dən çox artefaktın kimyəvi tərkibini araşdırıblar. Onlardan 91-i dəmir əşyalar, əsasən üzüklər, bilərziklər və bıçaqlardır. Bu əşyaların təxminən 3 800-3 000 il əvvələ, yəni Tunc dövrünə aid olduğu bildirilir.

Qaynarinfo xəbər verir ki, bu barədə "ScienceAlert" yazır.

Tədqiqat zamanı dağıdıcı olmayan rentgen-flüoresans üsulundan istifadə edilib. Nəticədə 13 artefaktda nikel aşkarlanıb. Bu isə həmin əşyaların meteorit mənşəli dəmirdən hazırlanmış ola biləcəyini göstərir.

İki əsas sual

Maraqlıdır ki, sözügedən 13 artefaktın hamısı yüksək sənətkarlıqla hazırlanmış üzüklərdir. Onların bəzilərində qızıl və gümüş kimi digər metallar da istifadə olunub. Üzüklərdə möhürlərin, o cümlədən kral hakimiyyətini simvolizə edən nişanların yerləşdirilməsi üçün nəzərdə tutulmuş ola biləcək çərçivələr də var.

Üzüklərin əksəriyyəti Mikena şəhərindəki məzarlar kimi zəngin dəfn məkanlarından tapılıb. Daha diqqətçəkən nümunələrdən biri Minoy nekropolunda aşkarlanıb. Üzük ehtimal olunan baş kahinin barmağında olub.

Alimlərin fikrincə, bu müşahidələr meteoritlərdən hazırlanmış üzüklərin Minoy və Miken saray elitasının nüfuzlu nümayəndələri arasında hakimiyyət rəmzi kimi istifadə edilmiş ola biləcəyini göstərir.

Tədqiqatçılar meteorit dəmirinin Yunanıstanda tapılmaq əvəzinə Misirdən gətirildiyini ehtimal edirlər. Yunanıstanın coğrafi şəraiti meteoritlərin qorunması üçün əlverişli deyil. Onlar burada parçalana və ya dənizdə itib gedə bilər. Misirin quraq səhraları isə meteoritləri oksidləşmə və həllolmadan qoruduğu üçün onların qorunması və toplanması baxımından daha münasib şərait yaradır.

Araşdırma zamanı müəyyən edilib ki, tapılan 78 dəmir artefakt əridilmiş dəmirdən hazırlanıb və kosmik mənşəli dəmirdən fərqlənir. Tədqiqatçılar belə əridilmiş dəmir əşyaların hələ Tunc dövründə, təxminən e.ə. 1400-cü ildə meydana çıxmış ola biləcəyini bildirirlər. Bununla belə, e.ə. 1200-cü ildən əvvəl hazırlanmış nümunələr arasında yalnız bir kulon və bir üzük müəyyən edilib.

Alimlər qeyd edirlər ki, Anadoludakı tapıntılarla müqayisədə Yunanıstanda süni şəkildə əldə edilmiş dəmirdən istifadə bir qədər gec başlayıb. Onlar bu əşyaların Kipr kimi ərazilərdən idxal edilmiş ola biləcəyini də istisna etmirlər.

Meteorit üzüklərinə maraq təxminən e.ə. 1200-cü ilə qədər davam edib. Daha sonra bu ənənə tələbat və ya təchizat problemləri, yaxud sadəcə geyim və bəzək dəbinin dəyişməsi səbəbindən yoxa çıxmış ola bilər.

Tədqiqatçıların fikrincə, əsasən Minoy və Miken son Tunc dövrünə xas olan meteorit üzükləri dəbi digər dəblər kimi zaman keçdikcə “təbii şəkildə” aradan qalxıb.

Aydın