Qəhvənin sağlamlığa təsiri yalnız onun tərkibindən deyil, necə hazırlanmasından da asılı ola bilər. Mütəxəssislər qəhvənin bəzi növlərinin ürək və beyin sağlamlığı üçün daha faydalı, bəzilərinin isə müəyyən maddələrin daha çox olması səbəbindən daha az üstünlüklü ola biləcəyini bildirirlər.

Qaynarinfo xarici mediaya istinadən xəbər verir ki, qəhvənin ürək xəstəlikləri, 2-ci tip diabet və demensiyadan qorunmağa kömək edə biləcəyi ilə bağlı araşdırmalar mövcuddur. Mütəxəssislərin fikrincə, qəhvənin tərkibindəki polifenollar, melanoidinlər və trigonellin kimi maddələr, eləcə də yüksək lif miqdarı bu təsirlərdə rol oynaya bilər.

Bununla yanaşı, qəhvənin hazırlanma üsulu da onun sağlamlıq baxımından xüsusiyyətlərinə təsir edir. Son araşdırmalardan birində filtrdən keçirilmiş qəhvə içən insanlarda bioloji yaşlanmanın sürətlənməsinin daha aşağı olduğu müəyyənləşdirilib.

Antioksidant baxımından hazır qəhvə

Mütəxəssislərin fikrincə, hazır qəhvə digər bəzi növlərlə müqayisədə daha çox antioksidant ehtiva edə bilər. Bu maddələr hüceyrələri zədələnmədən qorumağa kömək edir.

Semmelveys Universitetinin tibbi görüntüləmə üzrə direktoru Pal Maurovich-Horvat bildirib ki, hazır qəhvədə bağırsaq sağlamlığına müsbət təsir göstərə bilən melanoidinlər də mövcuddur.

Lakin hazır qəhvənin mənfi tərəfləri də var. Onun tərkibində üyüdülmüş qəhvə ilə müqayisədə daha çox kofein və təxminən iki dəfə çox akrilamid ola bilər.

Akrilamid Beynəlxalq Xərçəng Araşdırmaları Agentliyi tərəfindən insan üçün “ehtimal olunan kanserogen” kimi qiymətləndirilib. Bununla belə, araşdırmaçılara görə, akrilamidlə bağlı riskin əhəmiyyətli səviyyəyə çatması üçün gündə təxminən 10 fincan hazır qəhvə içmək lazım gələ bilər.

Ürək sağlamlığı üçün filtrli qəhvə

Ürək sağlamlığına diqqət edənlər üçün filtrli qəhvə daha yaxşı seçim hesab olunur. Norveçdə 500 min insanın qəhvə içmə vərdişlərinin 20 ildən artıq müddət ərzində araşdırılması zamanı filtrli qəhvə içənlər arasında damar xəstəlikləri və ölüm hallarının daha aşağı olduğu müəyyən edilib.

Araşdırmada gündə 1-4 fincan filtrli qəhvənin qoruyucu təsirlə əlaqəli olduğu bildirilib.

Mütəxəssislər qeyd edirlər ki, filtrdən keçirilməyən qəhvədə kafestol və kahveol adlı maddələr daha çox olur. Bu birləşmələr xolesterinin səviyyəsini yüksəldə və nəticədə infarkt və insult riskini artıra bilər.

Beyin üçün espresso

Espresso xırda üyüdülmüş qəhvə dənələrindən isti suyun təzyiqlə keçirilməsi yolu ilə hazırlanır. Mütəxəssislərin fikrincə, kafelərdə təqdim olunan latte və kapuçino kimi bir çox içkinin əsasında da espresso dayanır.

Araşdırmalar espresso əsaslı qəhvələrin beyin sağlamlığı üçün faydalı ola biləcəyini göstərir. Verona Universitetinin tədqiqatında espresso laboratoriya şəraitində Alzheimer xəstəliyinin yaranmasında rol oynadığı düşünülən tau zülalının yığılmasının qarşısını alıb.

Espressoda kofein və antioksidant xüsusiyyətə malik xlorogen turşu kimi bioloji aktiv maddələr yüksək səviyyədədir.

Arıqlamaq istəyənlər üçün soyuq dəmlənmiş qəhvə

Soyuq dəmlənmiş qəhvə dənələrinin otaq temperaturunda suda uzun müddət, adətən gecə ərzində və ya 24 saata qədər saxlanılması ilə hazırlanır.

Bu içkinin dadı daha az acı və turş olur. Bu səbəbdən ona şəkər və şərbət əlavə etmək ehtiyacı da azala bilər.

Mütəxəssislər bildirirlər ki, uzun dəmlənmə prosesi soyuq qəhvədə filtrli qəhvə ilə müqayisədə bioloji aktiv maddələrin daha yüksək konsentrasiyada olmasına səbəb ola bilər.

Kofeinsiz qəhvə daha sağlamdır?

Kofein qəbulunu azaltmaq istəyənlər üçün kofeinsiz qəhvə alternativ ola bilər. Bu qəhvənin hazırlanması zamanı dənələr qovrulmazdan əvvəl kofein çıxarılır. Buna baxmayaraq, bir fincan kofeinsiz qəhvədə təxminən 7 milliqram kofein qala bilər. Adi qəhvədə isə bu göstərici təxminən 100 milliqramdır.

Bəzi araşdırmalara əsasən, yalnız kofeinsiz qəhvə içən insanların sağlamlıq göstəriciləri ümumiyyətlə qəhvə içməyənlərlə müqayisədə daha yaxşı ola bilər. Bunun səbəbi kofeinsiz qəhvədə xlorogen turşu və digər faydalı birləşmələrin qalması ilə əlaqələndirilir.

Qəhvə dənəsinin növü önəmlidirmi?

Mütəxəssislərin fikrincə, qəhvə dənəsinin növünün sağlamlığa təsiri baxımından ciddi fərq müəyyən edilməyib.

Dünyada ən çox istifadə olunan iki qəhvə növü Arabica və Robusta hesab olunur. Qlobal qəhvə istehsalının təxminən 60 faizi Arabica, 30 faizi isə Robusta dənələrinin payına düşür.

Robusta daha çox kofein ehtiva edir və ondan hazırlanan qəhvənin dadı daha acı olur. Lakin bu növlərdən hər hansı birinin sağlamlıq baxımından digərindən üstün olduğu sübut edilməyib.

Qəhvəyə süd və şəkər əlavə etmək nəyi dəyişir?

Qəhvəyə süd əlavə edilməsi içkinin dadını yumşaltmaqla yanaşı, orqanizmə kalsium da verir. Kalsium sümüklərin və dişlərin sağlamlığının qorunması üçün vacibdir.

Lakin qəhvəyə qaymaq, şəkər və şərbət əlavə edilməsi onun kalori miqdarını artırır. Buna görə çəkinizə nəzarət edirsinizsə, qəhvəyə əlavə etdiyiniz məhsulların miqdarını azaltmaq tövsiyə olunur.

Mütəxəssislər şəkər əvəzinə darçın, hil və ya muskat kimi ədviyyatlardan istifadə etməyin qəhvəyə əlavə kalori və şəkər yükləmədən dad vermək üçün alternativ olduğunu bildirirlər.

Günay