Fil öldükdən sonra belə yerli ekosistemə ən azı səkkiz il ərzində əhəmiyyətli təsir göstərə bilər. Alimlər Cənubi Afrika Respublikasının (CAR) Krüger Milli Parkında fil cəsədlərinin parçalanmasının nəticələrini araşdıraraq bu qənaətə gəliblər.
Qaynarinfo xəbər verir ki, bu barədə “Discover Wildlife” nəşri yazıb.
Fillər öldükdən sonra da yerli ekosistemə ciddi təsir göstərirlər.
Tədqiqat 2009-cu ildə Aleksandr adlı iri, tənha bir filin ölümündən sonra başlayıb. Onun cəsədi yolun kənarında qalmışdı. Cənubi Afrika Ekoloji Müşahidələr Şəbəkəsinin tədqiqatçısı Deyv Tompson həmin yoldan müntəzəm keçirdi. Filin cəsədinin parçalanmasını müşahidə edən alim bu prosesin ətraf mühitə necə təsir göstərdiyini araşdırmaq qərarına gəlib.
Bundan sonra alimlər fil qalıqlarının torpağın vəziyyətinə, mikroorqanizmlərə, bitki örtüyünə və ərazidəki digər heyvanların davranışına təsirini sistemli şəkildə öyrənməyə başlayıblar.
Torpağın kimyəvi tərkibi dəyişir
Tədqiqat göstərib ki, cəsədin parçalanmasının ilkin mərhələsində onun ətrafındakı bitkilər parçalanma məhsullarının konsentrasiyasının kəskin artması səbəbindən məhv olur.
Xüsusilə, təzə qalıqların yaxınlığındakı torpaqda azotun miqdarı normal göstəricidən 3000 dəfə çox ola bilər. Azot birləşmələrinin belə yüksək konsentrasiyası bitkilərin böyüməsinə mane olur.
Dəyişikliklər torpaqda yaşayan bakteriyalara da təsir göstərir. Mikroorqanizmlərin müxtəlifliyi azalır, sağ qalan bakteriyaların aktivliyi isə kəskin artır.
Zaman keçdikcə torpağın kimyəvi tərkibi sabitləşir. Lakin müxtəlif bitki növlərinin əvəzinə sürətlə böyüyən bir neçə ot növü üstünlük təşkil etməyə başlayır.
Bu bitkilər ot yeyən heyvanları həmin əraziyə cəlb edir və heyvanlar buraya müntəzəm qayıdırlar. Onların ifrazatları torpağı əlavə qida maddələri ilə zənginləşdirir. Beləliklə, ölmüş filin ekosistemə təsiri daha uzun müddət davam edir.
CAR milli parklarının nümayəndəsi İzak Smit bildirib: “Bu, gördüyümüz təbiətin çox vaxt keçmişdə baş vermiş hadisələrin mirası əsasında formalaşdığını son dərəcə inandırıcı şəkildə xatırlatdı”.
Tədqiqatçıların qənaətinə görə, dəyişikliklərə səbəb olan mənbə artıq mövcud olmasa belə, onun ekoloji təsiri illərlə davam edə bilər.
Aydın
