Bədən çəkisi azaldıqda orqanizmdə toplanmış yağın bir hissəsi yox olur. Bəs bu kütlə əslində hara gedir? Alimlərin bildirdiyinə görə, yağ itkisi orqanizmin qidadan aldığı enerjidən daha çox enerjiyə ehtiyac duyduğu zaman başlayan proseslə bağlıdır. Belə olduqda bədən enerji ehtiyacını ödəmək üçün öz yağ ehtiyatlarından istifadə edir.
Qaynarinfo xəbər verir ki, bu barədə “Euronews” yazır.
Qəbul etdiyimiz yağ həzm sisteminə daxil olur və burada yağ turşularına parçalanır. Orqanizm bu yağ turşularının bir hissəsindən hüceyrələrin qurulması, hormonların tənzimlənməsi və daxili orqanların qorunması kimi əsas funksiyalar üçün istifadə edir. Artıq hissə isə triqliseridlərə çevrilərək yağ hüceyrələrində toplanır və sonradan enerji mənbəyi kimi istifadə olunur.
Orqanizm yağı əsasən iki formada saxlayır: dərialtı yağ — dərinin birbaşa altında yerləşir, visseral yağ isə daha dərində, daxili orqanların ətrafında toplanır.
Orqanizm kalori çatışmazlığı vəziyyətinə düşdükdə hormonal və sinir siqnalları yağ hüceyrələrində toplanmış yağın parçalanmasını stimullaşdırır. Bu proses lipoliz adlanır.
Yağ enerjiyə çevrilir
Triqliseridlər parçalandıqdan sonra yağ turşuları hüceyrələrin daxilində yerləşən və orqanizmin “enerji stansiyaları” adlandırılan mitoxondrilərə daxil olur. Burada onlar beta-oksidləşmə prosesindən keçir.
Bu proses zamanı yağ turşuları orqanizmin enerji istehsalında istifadə etdiyi birləşmələrə parçalanır. Mübadilənin son məhsulları isə karbon qazı və sudur.
"The Conversation" nəşrində dərc olunan məqalədə diqqətçəkən məqam məhz bununla bağlıdır. Birmingem Universitetinin iki tədqiqatçısı izah edib ki, orqanizmin itirdiyi yağın böyük hissəsi tərlə deyil, nəfəs aldığımız zaman ağciyərlər vasitəsilə bədəndən xaric olur.
Tədqiqatçıların hesablamalarına görə, itirilən yağın təxminən 84 faizi karbon qazına çevrilir və nəfəsvermə zamanı bədəndən çıxır. Təxminən 16 faizi isə suya çevrilərək tər və orqanizmin digər mayeləri vasitəsilə xaric olunur.
Alimlər bildirirlər ki, bu faiz göstəriciləri hələlik təxminidir. Bunun səbəbi yağ itkisi zamanı orqanizmdən xaric olan bütün maddələrin miqdarını dəqiq ölçməyin çətin olmasıdır.
Bu, idmanla məşğul olmaq üçün nə deməkdir?
İnsan məşq etdikdə və ya qəbul etdiyi kalorilərin miqdarını azaltdıqda orqanizmin enerji tələbatı artır. Qidadan alınan enerji bu ehtiyacı ödəmədikdə bədən öz yağ ehtiyatlarından istifadə etməyə başlayır.
Lakin bu, sürətli nəfəs alıb-verməyin öz-özlüyündə yağ itkisinə səbəb olması demək deyil. Nəfəsvermə yağın parçalanması nəticəsində yaranan məhsulların bədəndən xaric olmasının yoludur, həmin parçalanmanı başladan proses deyil.
Orqanizmin toplanmış enerji ehtiyatlarından istifadəsinə səbəb olan əsas amil kalori çatışmazlığının qorunmasıdır. Buna düzgün qidalanma və fiziki aktivlik vasitəsilə nail olmaq mümkündür.
Aydın
