Qazaxıstanın qərbində, Aktau şəhəri yaxınlığındakı qədim məzarlıqda təxminən 1500 il əvvələ aid gənc qadının məzarı aşkarlanıb. Məzarda qızıl örtüklü ayaqqabılar, qızıl bəzəkli baş geyimi və kəmər də tapılıb. Alimlər ayaqqabıların gündəlik istifadə üçün deyil, dəfn mərasimi üçün hazırlandığını ehtimal edirlər.
Qaynarinfo xəbər verir ki, arxeoloji tapıntılar Manqışlaq yarımadasındakı Karakabak məzarlığında üzə çıxarılıb. Tədqiqatçılar ayaqqabıların xarici səthinin nazik qızıl lövhələrlə örtüldüyünü müəyyən ediblər. Ayaqqabılarda və kəmər tokalarında gündəlik istifadə üçün zəruri bərkidici elementlərin olmaması onların xüsusi olaraq dəfn mərasimi üçün hazırlandığı ehtimalını gücləndirir.
Məzar eramızın V əsrinin ikinci yarısı ilə VI əsrinin birinci yarısı arasına aid edilir. Burada tapılan digər əşyalar arasında qızıl lövhələrlə bəzədilmiş baş geyimi, qırmızı parçadan hazırlanmış tac və yırtıcı quşları xatırladan naxışları olan kəmər tokaları da var. Baş geyiminin alın hissəsində qədim yunan mifologiyasındakı Qorqona təsvirini xatırladan bəzək aşkarlanıb.
Tədqiqatçılar Andrey Astafyev və Yevgeni Boqdanov qızıl bəzəklərin uzaq ərazilərdən gətirilmək əvəzinə, yerli emalatxanalarda hazırlanmış ola biləcəyini düşünürlər. Bölgədə əvvəllər metal emalı, zərgərlik, şüşə istehsalı və dulusçuluqla bağlı izlərin aşkarlanması bu ehtimalı dəstəkləyir.
Karakabak ərazisində aparılan qazıntılar zamanı 150-dən çox qədim sikkə də tapılıb. Parfiya, Xarəzm, Soqd, Sasani, Bizans və Çinlə əlaqəli bu sikkələr bölgənin təxminən 1500 il əvvəl geniş ticarət şəbəkəsinin bir hissəsi olduğunu göstərir. Alimlər yaşayış məntəqəsinin Orta Asiyanı Şimali Qafqaz, Volqaboyu və Cənubi Uralla birləşdirən qədim ticarət marşrutu ilə əlaqəli ola biləcəyini bildirirlər.
Tapıntılar həmin dövrün dəfn adətləri, yerli sənətkarlıq ənənələri və cəmiyyətdəki sosial fərqlər barədə yeni məlumatlar verir.
Günay
